რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
სინუსიტი - მიზეზები და მკურნალობა
სინუსიტი - მიზეზები და მკურნალობა

სინუსიტი ცხვირის დანამატ ღრუებში აღმოცენებული ანთებითი პროცესია. მისი მიზეზების ნუსხა მრავალფეროვანია. ისეთი ბანალური დაავადებაც კი, როგორიც კარიესია, შეიძლება მწვავე სინუსიტის მიზეზად იქცეს. თვით მწვავე სინუსიტი, თუ დროულად არ ვუმკურნალეთ, შეიძლება ქრონიკულში გადაიზარდოს, რომლის მკურნალობასაც უამრავი დრო და დიდი ძალისხმევა სჭირდება. დროული დიაგნოსტიკისა და კომპლექსური მკურნალობის შემთხვევაში კი მწვავე სინუსიტი ადვილად იკურნება. სინუსიტის განვითარების მიზეზებზე, მისი დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და პროფილაქტიკის საშუალებებზე გვესაუბრება ყელ-ყურ-ცხვირის სნეულებათა ეროვნული ცენტრის ჯაფარიძე-ქევანიშვილის კლინიკის ამბულატორიული განყოფილების უფროსი ექიმი ოტორინოლარინგოლოგი მაია მაისაშვილი:

- რა არის სინუსიტი?
- იმისთვის, რომ გასუფთავდეს, ჰაერმა ცხვირში არსებული ლორწოვანი გარსით დაფარული ღრუების რამდენიმე ლაბირინთი უნდა გაიაროს. ამ ღრუებს დანამატი წიაღები ეწოდება და ემსახურება არა მარტო კომფორტულ სუნთქვას, არამედ წნევის გათანაბრებას ქალას ღრუ წარმონაქმნებსა და ატმოსფეროს შორის. ამ წიაღების ანთებას ექიმები სინუსიტს უწოდებენ (ლათინურად სინუს წიაღს ნიშნავს). ადამიანს ცხვირის სულ 4 წყვილი დანამატი წიაღი აქვს: ჰაიმორისა, შუბლისა, ძირითადი და ცხავისა. ჰაიმორის წიაღი ყველაზე დიდია, ამიტომ ჰაიმორიტი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სინუსიტია. მისი სიმპტომები პირველად ექიმმა ჰაიმორმა აღწერა XVII საუკუნეში. აქედან მოდის მისი სახელწოდებაც.


- როგორ მიმდინარეობს სინუსიტები ბავშვებში?
- დაბადებისას დამანატი წიაღები ჯერ კიდევ ჩამოუყალიბებელია. მათი ფორმირება სხვადასხვა ასაკში ხდება. თუკი წიაღი არ არსებობს, ბუნებრივია, ვერც მისი ანთება განვითარდება... თავდაპირველად შუბლის წიაღები ყალიბდება, ამიტომ პატარა ბავშვებს უმეტესად მათი ანთება - ეთმოიდიტი ემართებათ. მოზრდილებში ხშირად გვხვდება პოლისინუსიტი - ყველა წიაღის ერთდროული ანთება. ყველა წიაღს, განურჩევლად ზომისა, აქვს პატარა მილი, რომლითაც იგი ცხვირის ღრუში იხსნება. ლორწოვანი გარსის შეშუპების დროს გამოსავალი მილები იხშობა, ირღვევა წიაღიდან ლორწოს დენა, რის შედეგადაც ვითარდება ანთება.


- რა იწვევს სინუ­სიტს?
- სინუსიტის ყველაზე გავრცელებული მიზეზებია ბოლომდე არანამკურნალევი სურდო და ფეხზე გადატანილი მწვავე ვირუსული ინფექცია (გრიპი, წითელა და სხვა). ასევე - ის მდგომარეობები, რომლებიც ართულებს ცხვირით სუნთქვას: ცხვირის ძგიდის გამრუდება, ქრონიკული (ალერგიული ან ვაზომოტორული) სურდო. ხშირად სინუსიტს პროვოცირებას უწევს დაავადებული ადენოიდები ან ზედა უკანა ოთხი კბილის ფესვის დაავადებები. თავდაპირველად წიაღში ხვდება დაავადების გამომწვევი მიკრობები, ხოლო ორგანიზმი იმუნიტეტის დაქვეითების, გაციების ან ალერგიის გამო ვერ ერევა ინფექციას. შეშუპების გამო წყდება წიაღის ვენტილაცია, ის იზოლირდება ცხვირის ღრუსგან, მაგრამ მასში თანდათანობით გამოიყოფა ლორწო, რომელიც ნელ-ნელა ავსებს წიაღს. წარმოიშობა იდეალური პირობები მიკრობების გამრავლებისთვის და წიაღში გროვდება ჩირქი.


- როდის ვითარდება ქრონიკული სინუსიტი?
- თუ მწვავე სინუსიტს არ ვუმკურნალეთ, ის მიიღებს ქრონიკულ ფორმას. ამ დროს დაავადება თითქოს უკან იხევს: თავის ტკივილი თანდათანობით ქრება და სიმძიმის შეგრძნებაში გადადის, ცხ­ვირი გვეჭედება არა ყოველთვის, არამედ მხოლოდ წოლისას, ჩნდება სიმპტომები, რომლებიც დამახასიათებელია ცხვირ-ხახის ქრონიკული ანთებისთვის: ჩახეხილობა, ყლაპვისას ყელის ტკივილი, სიმშრალე. ზოგჯერ ეს პროცესი უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და წლების შემდეგ იჩენს თავს. გაქრონიკულებული სინუსიტი ხშირად იწვევს გართულებებს შინაგანი ორგანოების: გულის, თირკმელების, ღვიძლის, ფილტვების, - მხრივ.


- როგორ სვამენ დიაგნოზს?
- ოტორინოლარინგოლოგები სინუსიტის დიაგნოზს, ჩვეულებრივ, რენტგენოლოგიური კვლევის

You must have Flash Player installed in order to see this player.
საფუძველზე სვამენ. დღეისთვის დიაგნოსტიკის ყველაზე ინფორმაციული მეთოდია დანამატი წიაღების კომპიუტერული ტომოგრაფია. დამხმარე მეთოდად მიიჩნევა დიაფანოსკოპია.




თარიღი : 20-01-2017
მარიკა
გამარჯობათ დედაჩემი იმყოფება იტალიაში და გაციების შედეგად დაემართა სინუსიტი,ვერ უხსნის ექიმს ტავის პრობლემას და რა შეიდზლება რომ გააკეტოს მის სამკურნალოდ არის ეს შესადლებელი?სახლის პირობებში ან რა შეიდლება რომ ჩაიწვეტოს სამკურნალოდ
თარიღი : 10-09-2016
nona
სინუსიტი და შაკიკი ერთად მაქვს მირჩიეთ გთხოვთ რა გავაკეთო?ბევრგან ვიმკურნალე მაგრამ არ მიშველა არაფერმა
თარიღი : 10-06-2014
სინუსიტი
ჩემ 9 წლის ბიჭს ექიმმა სინუსიტის დიაგნოზი დაუსვა გასინჯვით,მერე გადაუგეთ რედგენი და იკ მითხრეს გლანდიაო ამოსაგებიო.მე ალერგია მგონია.უჭირს სუნთქვა,განსაკუთრებით ურტულდება მანგლიში,ბალახიანი ეზო მაქ.შარშან ჰომეოპატტანაც მყავდა,ვასმევდი მის წამლებს,მარა წელსაც იგივე მდგომარეობა გვაქ.მინდა ალერგიაზე გამოვიკვლიო,მარა ძაან ძვირია და ვერ ვახერხებ.გთხოვტ მითხრათ რომელ ექიმს მივმართო?შეიძლება ეს 3 დაავადება ქონდეს ერთდროულად?ეს ნიშნები აქ,თუ გაოფლიანდა და დაიღალა ტკივა თავი,სურდოსავითაა აქ ხშირად,აცემინებს,თვალიდან სდის ცრემლი და უწითლდება,ზოგჯერ ისე უჭირს სუნთქვა ვერ წვება და მჯდომარეს ძინავს,უმეტესად მანგლიში.ძაან გთხოვთ მირჩიოდ სად და ვისთან წავიყვანო,რომ სწორი დიაგნოზი დამისვან.მადლობთ.ნანა პაპუნაშვილი 45 წლის.
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
ცურვა განსაკუთრებით სასარგებლო და მნიშვნელოვანია მათთვის, ვისთვისაც სპორტის ძალისმიერი სახეობები უკუნაჩვენებია.
ექიმების რჩევით, კონდენციონერების გამოყენება მინიმუმამდე უნდა შევზღუდოთ. საქმე ეხება საშიშ ბაქტერიას - ლეგიონელას.
კომპანიის წამყვანი თანამშრომელი სამსახურში არ გამოცხადდა, თანაც არავისთვის დაურეკავს, რომ გაეფრთხილებინა კომპანიის ხელმძღვანელი.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
მოკლე აღწერა

ქრონიკული ტონზილიტის დროს ზიანდება არა მარტო ხახის ლორწოვანი გარსი, დაავადების ხანგრძლივი მიმდინარეობისას შეიძლება შეიქმნას მეტად მძიმე, ჯანმრთელობისთვის საზიანო მდგომარეობა. თირკმლები, გული, სახსრები - ეს “სამიზნე ორგანოების” არასრული ჩამონათვალია. თავად დაავადების გამწვავების შესახებ არაფერს ვამბობთ - ანგინა, ნუშურების მიმდებარე ქსოვილის აბსცესი, თანმხლები 400C ტემპერატურით და ჭამა-სმის შეუძლებლობა. ამიტომ პრობლემა რადიკალურად უნდა აღიკვეთოს.


რა უნდა გავაკეთოთ?

20 წლის შემდეგ ნუშურა ჯირკვლები თავდაცვით ფუნქციას ვეღარ ასრულებენ, ამიტომ მათზე “უარის თქმა” გაცილებით ადვილია. თუ შესაძლებლობა გაქვთ, რა თქმა უნდა, შეიძლება კვირაში ერთხელ ან რამდენჯერმე იაროთ პოლიკლინიკაში და გამოირეცხოთ ნუშურა ჯირკვლები, მოიცილოთ დეტრიტის ნალექი (საკვების ნაწილაკები, მიკრობული მასები და სხვა). თუმცა, როგორც პრაქტიკა გვაჩვენებს, ქრონიკულ ინფექციასთან საბრძოლველად არ არსებობს ოპერაციაზე უკეთესი მეთოდი.


ოპერაცია “გლანდებზე”

ოპერაცია ტონზილექტომია (“გლანდების” ამოკვეთა) - შესასრულებლად ადვილია. მისი გაკეთება შეიძლება ადგილობრივი ანესთეზიითაც და ზოგადი ნარკოზითაც. თუ პაციენტი თანახმაა და სისხლის არ ეშინია, მაშინ ოპერაციის ჩატარება მიზანშეწონილია ადგილობრივი ანესთეზიით. ამ დროს პროცედურა ძირითადად ხუთ წუთში სრულდება. არსებობს რთული სიტუაციებიც - ქრონიკულ ანთებას ნუშურა ჯირკვლების მიმდებარე ქსოვილებში ნაწიბურებისა და შეხორცებების განვითარება მოსდევს და ნუშურების მოცილება შესაბამისი ადგილებიდან ძნელდება და ხანგრძლივდება. როგორც წესი, თუ სისხლდენა არ ვითარდება და შეხორცების პროცესი გეგმის მიხედვით, ბუნებრივად მიმდინარეობს, მაშინ პაციენტს ოპერაციიდან 3-5 დღეში სახლში უშვებენ.


ტონზილექტომიის მეთოდები, ანუ რომელი ავირჩიოთ?

სადღეისოდ ამ ოპერაციას რამდენიმე მეთოდით აკეთებენ. კლასიკური მეთოდის გარდა ქსოვილებზე ლაზერის, ულტრაბგერის, თხიერი აზოტისა და პლაზმის ზემოქმედება გამოიყენება.

1. კლასიკა - ოპერაცია მიმდინარეობს ადგილობრივი ანესთეზიით ან ზოგადი ნარკოზით, სკალპელის, მაკრატლისა და მარყუჟის გამოყენებით. ამ დროს მთლიანად ამოიჭრება და ამოიგლიჯება ნუშურა ჯირკვლები. სისხლდენა ჩერდება ელექტროკოაგულაციით. მეთოდი რადიკალურია და ინფექციის წყაროს სამუდამოდ მოგაშორებთ. იდეალურ ვარიანტში შეხორცება ზომიერი ტკივილის სინდრომით მიმდინარეობს, ქრონიკული ტონზილიტის რეციდივი არ ვითარდება. თუმცა ლიმფოიდური წარმონაქმნების სრული ამოკვეთისას ქვეითდება ადგილობრივი უჯრედული და ჰუმორული იმუნიტეტი და გზა ეხსნება ლარინგიტს (ხორხის ლორწოვანის ანთება), ფარინგიტს (ხახის ლორწოვანის ანთება) და ბრონქიტს (ბრონქების ანთება). ასევე იმატებს სასუნთქი გზების ალერგიული პათოლოგიების განვითარების რისკი.

2. უფრო დახვეწილი კლასიკური გზა - ეს წუთში 6 ათასი ბრუნის მქონე მიკროდებრიდერით ჯირკვლების ამოკვეთაა. ამ ვარიაციას მარტივი ოპერაციული მიდგომის ყველა დადებითი და უარყოფითი მხარე აქვს. ტკივილი ოპერაციის დროს უფრო ნაკლებია, მაგრამ თავად ოპერაციას - მეტი დრო და შესაბამისად, გაუტკივარებასაც წამლის უფრო მეტი დოზა სჭირდება.

3. ლაზერული ტონზილექტომია. ეს პროცედურა ადგილობრივი ანესთეზიით დაახლოებით ნახევარ საათს გრძელდება. ლაზერი ქსოვილებსაც აშორებს და სისხლძარღვებსაც “აწებებს”, რაც სისხლის დანაკარგს ამცირებს. ამ დროს არსებობს ლორწოვანზე დამწვრობის განვითარების რისკი, ეს კი შეხორცებას ახანგრძლივებს. ამ მეთოდით ოპერაციისას გამოიყენება სხვადასხვა სახის ლაზერი: ინფრაწითელი, ბოჭკოვან-ოპტიკური და სხვა. არსებობს ორგანოდამზოგველი ლაზერული ოპერაციაც - აბლაცია (ნუშურა ჯირკვლების ნაწილობრივი ამოკვეთა), რომლის დროსაც შორდება ჯირკვლების მხოლოდ ზედა ნაწილები ან ინფექციით დაზიანებული უბნები.

4. ელექტროკოაგულაცია. ამ მეთოდის გამოყენებისას ყოველთვის არ ხერხდება ჯირკვლების ერთი სეანსით მოწვა საკმარის სიღრმემდე. ეს კი პრობლემის სრულად აღმოსაფხვრელად არ კმარა. არასწორად შერჩეული სიმძლავრის შემთხვევაში შეიძლება დამწვრობა განვითარდეს, შესაბამისად, ჭრილობის შეხორცების დროც ხანგრძლივდება. დადებითი მხარე ის არის, რომ, ლიმფოიდური ქსოვილის მოცილება და სისხლძარღვების მოწვა ერთი აპარატით ხდება.

5. თხევადპლაზმური მეთოდი (კობლატორი). ოპერაცია ზოგადი ინტუბაციური ნარკოზით მიმდინარეობს. ოპერაციის ხარისხი ქირურგის გამოცდილებაზეა დამოკიდებული. მაღალკვალიფიციური ექიმის მიერ ჩატარებული ოპერაციისას სისხლდენა პრაქტიკულად არ ვითარდება, ჯირკვლები კი ფაქიზად იკვეთება. ამ დროს, კლასიკურ ვარიანტთან შედარებით, ოპერაციის შემდგომი ტკივილი გაცილებით ნაკლებია. მეთოდის არსი - მიმართული მაგნიტური ველით პლაზმის ჩამოყალიბებაა. ამისთვის შეირჩევა დენის ისეთი ძაბვა, რომელიც ქსოვილს 45-60 გრადუსამდე აცხელებს, რაც ცილებს ნახშირორჟანგამდე, წყლამდე და დაბალმოლეკულურ აზოტშემცველ პროდუქტებამდე შლის.

6. კრიოდესტრუქცია თხევადი აზოტის დახმარებით ყინავს ლიმფოიდურ ქსოვილს, რომლის შემდეგაც ქსოვილი კვდომას იწყებს და თავისით მოვარდება (შორდება). რადგან გაყინვა ტკივილის რეცეპტორების ბლოკირებას იწვევს, მანიპულაცია ადგილობრივი ანესთეზიით ტარდება. თუმცა მტკივნეულია ოპერაციისშემდგომი პერიოდი. შედეგი ყოველთვის რადიკალური არ არის, ზოგჯერ საჭიროა განმეორებითი პროცედურები. მოყინული ქსოვილები ორგანიზმს ნელ-ნელა სცილდება, ამიტომ ოპერაციის შემდეგ ხახის ლორწოვანს გულმოდგინე ანტისეპტიკური მოვლა სჭირდება.

7. ულტრაბგერითი სკალპელი. 20 ათას კჰც-ზე მეტი სიხშირეები ქსოვილებს ოთხმოც გრადუს ცელსიუსამდე აცხელებს. შედეგად ულტრაბგერითი გამომსხივებელი სკალპელის მსგავსად მუშაობს. მეთოდი ეფექტურია. მისი საშუალებით რადიკალური ტონზილექტომიის ჩატარება შეიძლება. თუმცა არსებობს ლორწოვანის დამწვრობის განვითარების რისკი.

ოპერაციის მეთოდის შერჩევა მაინც ექიმის პრეროგატივაა, რადგან სწორედ ის არის პასუხისმგებელი მკურნალობის მიმდინარეობასა და შედეგზე და მხოლოდ მას შეუძლია სრულფასოვნად შეაფასოს არა მარტო პაციენტის მდგომარეობა, არამედ მომავალი ოპერაციის მოცულობაც.

ნუშურა ჯირკვლების ამოკვეთის წინააღმდეგჩვენებები:

1. აბსოლუტური (კატეგორიულად არ შეიძლება ოპერაციის გაკეთება):

  • სიმსივნური დაავადებები;
  • სისხლისა და ძვლის ტვინის დაავადებები, რომლებიც სისხლის შედედების სისტემის დაზიანებასთან არის დაკავშირებული;
  • პირველი ტიპის შაქრიანი დიაბეტი;
  • მეორე ტიპის შაქრიანი დიაბეტის დეკომპენსაცია;
  • გულსისხლძარღვთა პათოლოგიების დეკომპენსაცია;
  • დეკომპენსირებული ფილტვისმიერი დაავადებები;
  • აქტიური ტუბერკულოზი.

2. დროებითი წინააღმდეგჩვენებები (მიზეზის მოცილების შემდეგ შესაძლებელია ტონზილექტომიის ჩატარება):

  • მწვავე ინფექციები (რესპირატორული, ჰაიმორიტი, რინიტი, ფარინგიტი, ლარინგიტი, ბრონქიტი);
  • ქრონიკული დაავადებების გამწვავება;
  • ორსულობა.


ნუშურა ჯირკვლების ამოკვეთის შედეგები

ტონზილექტომიის შესაძლო გართულებების გარდა, რომლებსაც მიეკუთვნება: სისხლდენა, ინფექცია, ქსოვილების დამწვრობა, შესაძლოა სხვა შორეული შედეგების განვითარება, კერძოდ:

  • ადგილობრივი უჯრედული იმუნიტეტის დაქვეითება;
  • ჰუმორული იმუნური პასუხის შესუსტება;
  • სასუნთქი გზების ინფექციები: ფარინგიტი, ლარინგიტი, ტრაქეიტი, ბრონქიტი;
  • ალერგიული ბრონქოსპაზმები (ბრონქული ასთმა), მათ შორის, ინფექციურ-ალერგიული ბუნების.


როგორ მოვიქცეთ ტონზილექტომიის შემდეგ?

ამ დროს აუცილებელია გარკვეული რეჟიმის დაცვა, დაახლოებით ერთი კვირის განმავლობაში სახლში ყოფნა და ყელის მიდამოში ანტისეპტიკური ხსნარების გამოვლება. უმრავლეს შემთხვევაში, შეუძლოდ ყოფნის, სწრაფად დაღლის შეგრძნებები, ანგინები და ჯირკვლების მიმდებარე ადგილების დაავადებები უკვალოდ ქრება.


ხმის ფუნქციურ მოშლას ფონასთენია ეწოდება. ის შესაძლოა ხმის ჩახლეჩის (დისფონია) ან ხმის დაკარგვის (აფონია) სახით გამოვლინდეს. ფონასთენია პროფესიული დაავადებაა. ის ძირითადად მომღერლებს, პედაგოგებს, მსახიობებს და სხვა ისეთი პროფესიის ადამიანებს აღენიშნება, რომელთაც სამეტყველო აპარატის გადაძაბვა უწევთ. ხმის ფუნქცია, საზოგადოდ, სახმო აპარატის ჯანმრთელობაზეა დამოკიდებული.

ნუშურები, იგივე ტონზილები, ხახის ცხვირის ნაწილის ლორწოვანის სისქეში, მის უკანა კედელზე და ლულის ხვრელის ირგვლივ არსებული კარგად განვითარებული ლიმფოიდური ქსოვილია. ხალხში ფართოდ გავრცელებული ტერმინი “გლანდები” ნუშურების ლათინური სახელწოდებიდან - “გლანდულადან” მომდინარეობს. “გლანდულა” ჯირკვალს ნიშნავს, თუმცა ნუშურების მიმართ ეს სახელწოდება რამდენადმე არასწორია, რადგანაც ტონზილები არც სტრუქტურულად და არც ფუნქციურად ჯირკვლები არ არის (ისინი არც ენდოკრინული ანუ შინაგანი სეკრეციის და არც ეგზოკრინული - სპეციალური მილის - სადინარის დახმარებით გარეთ გამომყოფი ჯირკვლები არაა). ნუშურები იმუნური სისტემის შემადგენელი უმნიშვნელოვანესი ნაწილი - ლიმფოიდური ქსოვილია. მათ დამცველობითი და გარკვეულწილად სისხლმბადი ფუნქციაც აქვთ (მათში ლიმფოციტები წარმოიქმნება).

ყელის ტკივილი ყველასთვის კარგად ნაცნობი შეგრძნებაა, ის ძალზე მომაბეზრებელია, როდესაც ქრონიკული ხდება და საგრძნობლად აუარესებს ადამიანის ცხოვრების ხარისხს.

მუდმივი დისკომფორტის შეგრძნება, ყლაპვის გაძნელება, ხორხის შეშუპება, სხეულის ტემპერატურის მატება, მტკივნეული შეგრძნებანი, სუნთქვის გაძნელებაც კი – ამ სიმპტომებს ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული მიზეზები აქვს.

თანამედროვე ხედვა

ტინიტუსი ლათინური წარმოშობის სიტყვაა. ტინნირე პირდაპირი მნიშვნელობით ზანზალაკების წკრიალს, რეკას ნიშნავს. ტერმინით “ტინიტუსი” მსოფლიოში ხმაურის სუბიექტურ აღქმას აღნიშნავენ. თუმცა ტინიტუსი თავისი არსით უფრო მასშტაბურია, გულისხმობს არა მხოლოდ ხმაურს, რეკას ყურებსა თუ თავში, არამედ იმ ფსიქიკურ, ემოციურ და სოციალურ პრობლემათა ერთობლიობას, რომელიც ხმაურის მუდმივ აღქმასთან არის დაკავშირებული და რეალურად მისი შედეგია.

კონკრეტული მიზეზი, რის გამოც ადენოიდები ვითარდება, უფრო სწორად, ცხვირ-ხახაში არსებული ლიმფოიდური ქსოვილი განიცდის ჰიპერპლაზიას (გადიდებას სტრუქტურული ელემენტების ინტენსიური გამრავლების გამო), ჯერ კიდევ უცნობია. სამაგიეროდ, კარგად არის ცნობილი ის გართულებები, რომლებიც არანამკურნალებ ადენოიდებს ახასიათებს. ბევრი უფრთხის მათ ამოკვეთას (ადენოტომიას). ამას თავისი საფუძველი აქვს. ასეა თუ ისე, ადენოიდების პრობლემა ფართოდ გავრცელებული და აქტუალურია. სწორედ ამ აქტუალურ საკითხზე გვესაუბრება შპს “მედისონის”, ქირურგიის ეროვნული ცენტრისა და თბილისის ონკოდისპანსერის ექიმი ოტორინოლარინგოლოგი გიორგი ბოლქვაძე.

20 ივლისი 2017
დილით უზმოზე, ჭამამდე 30-40 წუთით ადრე, სასარგებლოა 1 ჭიქა წყლის მიღება. ეს პროცედურა მოამზადებს კუჭ-ნაწლავს შემდგომი დატვირთვისთვის, დააქვეითებს მადას, ორგანიზმიდან გამოდევნის ტოქსინებს და შლაკებს. დღის განმავლობაში სასურველია დალიოთ არანაკლებ 2 ლიტრი წყალი.
29 ივნისი 2017
კანადელი მეცნიერების განმარტებით, სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრა ასაკოვან ადამიანებთან ნეიროდეგენერაციული პროცესების განვითარებას აფერხებს.
ადამიანთა უმრავლესობას, გამოსასვლელ დღეებში სადილობამდე უყვარს ლოგინში კოტრიალი, რის შემდეგაც თავს დამძიმებულად და მოდუნებულად გრძნობს.
ამერიკელი მკვლევარები ამტკიცებენ, რომ ლუდი და არაქისი ვარჯიშის შემდეგ ადამიანს აღდგენაში ეხმარება. ინტენსიურმა ფიზიკურმა დატვირთვამ შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობისთვის საშიში გაუწყლოება. ლუდისა და არაქისის მიღება ხელს უწყობს სითხის მარაგის შევსებას.
ამერიკელი ფსიქოლოგების განცხადებით, ინტერნეტის გავრცელებამ განსაკუთრებულად გაზარდა აზარტული თამაშების მიმართ მიდრეკილი ადამიანებს რიცხვი. საგანგაშოა ის, რომ ამ ადამიანებს უფრო მეტად აქვთ გამოხატული ემოციური დარღვევები