რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
რა უნდა ვიცოდეთ ფილტვების ტუბერკულოზის შესახებ
რა უნდა ვიცოდეთ ფილტვების ტუბერკულოზის შესახებ

- რას გვაძლევს რენტგენოლოგიური გამოკვლევა ფილტვების ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკის თვალსაზრისით?
- რენტგენოლოგიური გამოკვლევა იწყება მიმოხილვითი სურათით პირდაპირ და გვერდით პროექციაში. გამოკვლევა გვერდით პროექციაში საშუალებას გვაძლევს:

  • დავადგინოთ პათოლოგიური პროცესის ლოკალიზაცია წილებისა და სეგმენტების მიხედვით;
  • გამოვავლინოთ ცვლილებები წილთაშუა ნაპრალებსა და გულის ჩრდილის უკან ფილტვებში.

დამატებითი ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ტომოგრაფიული გამოკვლევით. განსაკუთრებით ინფორმაციულია კომპიუტერული ტომოგრაფია.


- რას გულისხმობს ტუბერკულინოდიაგნოსტიკა?
- ტუბერკულინური სინჯი სპეციფიკური დიაგნოსტიკური ტესტია. იგი საშუალებას იძლევა, განისაზღვროს ტუბერკულინური ალერგია ანუ ტუბერკულინისადმი ორგანიზმის მომატებული მგრძნობელობა, რომელიც ტუბერკულოზის მიკობაქტერიებით ან ბცჟ ვაქცინაციით არის გამოწვეული.


- მანტუს სინჯის შესახებ ბავშვობიდან გვესმის. რას წარმოადგენს იგი და რა შემთხვევაშია უარყოფითი ან დადებითი?
- ამჟამად ტუბერკულინური სინჯებიდან ყველაზე ხშირად გამოიყენება მანტუს სინჯი (მანტუ ჩეხი მეცნიერის გვარია, რომელმაც ეს მეთოდი შეიმუშავა). სინჯი წარმოადგენს სტანდარტულ მეთოდს ტუბერკულოზის მიკობაქტერიებით ინფიცირებული პაციენტების გამოსავლენად. მანტუს სინჯი კეთდება წინამხრის შუა მესამედში. კანს წმენდენ სპირტით და შეჰყავთ ტუბერკულინის სტანდარტული დოზა. ტუბერკულინური ალერგია გამოვლენას იწყებს ტუბერკულინის შეყვანიდან 8 საათის შემდეგ და მაქსიმალურად გამოიხატება 48-72 საათის შემდეგ. ამ დროს ის უკვე უნდა შეფასდეს - გაიზომოს ინდურაცია (და არა ერითემა). რეაქცია უარყოფითად მიიჩნევა, თუ არ განვითარდა ინფილტრატი და ჰიპერემია. 10 მმ დიამეტრის და ამაზე დიდი ინდურაცია დადებით პასუხად ითვლება. ბცჟ-ვაქცინაციის პირობებში მანტუს სინჯით შეიძლება დავადგინოთ არა მხოლოდ ინფექციური, არამედ პოსტვაქცინური ალერგიის არსებობაც. დიაგნოსტიკის ამ მეთოდების ერთობლიობის საფუძველზე შესაძლებელია დადგენილ  იქნეს ორგანიზმში ტუბერკულოზის (ინფიცირების ან დაავადების) არსებობა და შემუშავდეს საექიმო მოქმედების ტაქტიკა.


- ზოგჯერ რენტგენოლოგიური კვლევისას აღმოაჩენენ გადატანილი ტუბერკულოზის ნიშნებს. შესაძლებელია თუ არა, ადამიანმა დაავადება ისე გადაიტანოს, რომ ეს არ იცოდეს?
- დიახ, ტუბერკულოზის მიკობაქტერიით ინფიცირება ადეკვატური იმუნური პასუხის შემთხვევაში დაავადებად არ ტრანსფორმირდება. ვითარდება ლატენტური ტუბერკულოზი, რომელიც ზოგჯერ ლიმფურ კვანძებსა და ფილტვის ქსოვილში ტოვებს ცვლილებებს კალცინატების სახით.


ტუბერკულოზის გართულებები
- რა გართულება შეიძლება მოჰყვეს ფილტვების ტუბერკულოზს?
- ტუბერკულოზის ტიპური გართულებებია:

  • სისხლდენა ფილტვებიდან ან სისხლიანი ხველა;
  • სპონტანური პნევმოთორაქსი (როდესაც ფილტვის ქსოვილის მთლიანობა ირღვევა, ჰაერი ხვდება პლევრის ღრუში, რაც იწვევს ფილტვის ნაწილობრივ ან მთლიან კოლაბირებას და სუნთქვის მწვავე უკმარისობას);
  • სუნთქვის უკმარისობა;
  • ფილტვ-გულის უკმარისობა; 
  • შინაგანი ორგანოების ამილოიდოზი და სხვა.


ტუბერკულოზის პროფილაქტიკის საშუალებები
- რას გულისხმობს ტუბერკულოზის პროფილაქტიკა?
- 1903 წელს საფრანგეთში, ქ. ლილში, პასტერის ინსტიტუტში, კალმეტისა და გერენის მიერ ვაქცინაციისთვის მოწოდებულ იქნა M. ovis-ის ატენუირებული შტამი, რომელსაც BCG (კალმეტ-გერენის ბაცილა) ეწოდა. სწორედ ამ ვაქცინით იმუნიზაცია ითვლება ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ღონისძიებად ტუბერკულოზის პროფილაქტიკისთვის. ვაქცინაცია უტარდება ახალშობილს სიცოცხლის მე-5 დღემდე. ვაქცინაციის შემდეგ ჩამოყალიბებული იმუნიტეტი 5-7 წელიწადს გასტანს.


ტუბერკულოზის მკურნალობა
- როგორ მკურნალობენ ტუბერკულოზს?
- ტუბერკულოზის მკურნალობის მეთოდებიდან პრიორიტეტი ტუბსაწინააღმდეგო ქიმიოთერაპიას ენიჭება. ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო ქიმიოთერაპიის ერა დაიწყო 1945 წელს, როდესაც ვაქსმანმა სტრეპტომიცინი აღმოაჩინა. ტუბერკულოზით დაავადების შემთხვევაში მკურნალობა ტარდება ძირითადი ტუბსაწინააღმდეგო პრეპარატებით. ის ორ ფაზას მოიცავს: ინტენსიურსა და გაგრძელებისას. ინტენსიური ფაზის დროს, რომელიც 2 თვეს გასტანს, პაციენტი ყოველდღე იღებს 4 პრეპარატის - იზონიაზიდის, რიფამპიცინის, პირაზინამიდისა და ეტანბუტოლის - კომბინაციას, გაგრძელების ფაზაში კი 2-3 მედიკამენტს 4 თვის განმავლობაში. მკურნალობის კურსი საშუალოდ 6-თვიანია. მნიშვნელოვანია, რომ:

  • პაციენტმა ზუსტად შეასრულოს მკურნალი ექიმის დანიშნულება;
  • რეგულარულად და დროულად მიიღოს ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო მედიკამენტების ყოველდღიური დოზა, ვინაიდან წამლების არარეგულარული მიღებისას და მკურნალობის შეწყვეტისას შესაძლოა განვითარდეს ტუბერკულოზის მედიკამენტებისადმი გამძლე (რეზისტენტული) ფორმა, რომლის მკურნალობა გაცილებით რთულია და შედეგიც ყოველთვის არ არის სასურვველი.

ეფექტური მკურნალობის დროს სიმპტომური გაუმჯობესება დაავადებულთა უმრავლესობას პირველ 2-3 კვირაში აღენიშნება. 4-5 თვის შემდეგ რენტგენოლოგიურად დასტურდება პროცესის სტაბილიზაცია. ავადმყოფთა უმრავლესობა 2 თვის შემდეგ ბაქტერებს აღარ გამოყოფს. ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო მკურნალობა აუცილებლად ტუბსაწინააღმდეგო დაწესებულებაში (ტუბსაწინააღმდეგო დისპანსერი, კაბინეტი ან სტაციონარი) უნდა ჩატარდეს. პაციენტმა მედიკამენტის ყოველი დოზა უნდა მიიღოს სამედიცინო პერსონალის უშუალო ზედამხედველობით.


- როგორი მკურნალობენ რეზისტენტულ ტუბერკულოზს?
- რეზისტენტული ბაცილების გასანადგურებლად პაციენტმა ყოველდღე უნდა მიიღოს 5-7 სხვადასხვა წამალი, ზოგიერთი მათგანი - დღეში 2-ჯერაც კი. იმის გამო, რომ ამ წამლების ერთ აბად გაერთიანება შეუძლებელია (როგორც სტანდარტული ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო წამლების შემთხვევაში), პაციენტს უწევს რამდენიმე აბის მიღება და ინექციის გაკეთება. ამასთანავე, ვინაიდან რეზისტენტული წამლები არ არის ისევე ძლიერი, როგორც ჩვეულებრივი ტუბერკულოზის სამკურნალო წამლები, ადამიანმა იგი უფრო მეტი ხნის განმავლობაში უნდა მიიღოს. უმეტესად მკურნალობა 2 წელიწადი გრძელდება, რათა დავრწმუნდეთ, რომ ტუბერკულოზის ყველა ბაცილა დაიხოცა და ავადმყოფი განიკურნა. მკურნალობა ტარდება მეთვალყურეობის ქვეშ - მას აკვირდება სამედიცინო პერსონალი, რათა დავრწმუნდეთ, რომ პაციენტი ყოველდღიურად იღებს ყველა წამალს. თუ დაავადებულმა მკურნალობის წესები დაარღვია, წამლის დოზა ან დოზები გამოტოვა, ანდა ბოლომდე არ მიიყვანა კურსი, მკურნალობა ეფექტური არ იქნება. ამ შემთხვევაში დაავადებული ისევ გახდება გადამდები და დააინფიცირებს ოჯახის წევრებს. ტუბერკულოზის გამომწვევი ბაქტერიაც უფრო რეზისტენტული გახდება და ადამიანის სიცოცხლეს სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის. სხვა სახის მკურნალობა ჯერჯერობით არ არსებობს.


- რატომ არ უნდა შეწყვიტოს დაავადებულმა მკურნალობა?
- თუ დაავადებული შეწყვეტს მკურნალობას:

  • ისევ გახდება გადამდები და დააინფიცირებს ოჯახის წევრებს;
  • გახდება უფრო მეტად რეზისტენტული;
  • საფრთხეს შეუქმნის საკუთარ სიცოცხლეს.


- როდის დაისმის ტუბერკულოზის მკურნალობის პროცესში ქირურგიული ჩარევის საკითხი?
- მკურნალობის ქირურგიული მეთოდი მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში გამოიყენება, მაშინ, როდესაც სხვა სახის მკურნალობა უეფექტოა. ამ შემთხვევაში მკურნალობის დაწყებიდან განსაზღვრული ხნის შემდეგ დაისმის ქირურგიული ჩარევის საკითხი. ოპერაციამდე საჭიროა ტუბერკულოზური პროცესის მაქსიმალური სტაბილიზაცია.



კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
"ოჯახის მკურნალი" ახალ ინოვაციურ პროდუქტს სთავაზობს მომხმარებელს. ვებგვერდზე www.mkurnali.ge კითხვა-პასუხის უფასო სერვისი წლებია არსებობს. მასზე სტაბილურად მზარდი მოთხოვნიდან გამომდინარე მომსახურების დახვეწა და განვითარება გადაწყდა.
იმუნიტეტის ასამაღლებლად და საჭმლის მონელების გასაუმჯობესებლად რეკომენდებულია შემდეგი ნაყენები:
ადამიანთა უმრავლესობას, გამოსასვლელ დღეებში სადილობამდე უყვარს ლოგინში კოტრიალი, რის შემდეგაც თავს დამძიმებულად და მოდუნებულად გრძნობს.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რჩევით, საჭიროა მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზის მკურნალობის ხანგრძლივობა ცხრა თვემდე შემცირდეს.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გადაწყვეტილებით, 24 მარტს ტუბერკულოზთან ბრძოლის მსოფლიო დღე (World Tuberculosis Day) აღინიშნება
ისტორიული ცნობები

ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკა
ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკა 1890 წელს დაიწყო გერმანელმა ექიმმა და მიკრობიოლოგმა რობერტ კოხმა, მის მიერ აღმოჩენილი ტუბერკულინი კი სადიაგნოზოდ 1907 წელს გამოიყენა ავსტრიელმა პედიატრმა კლემენს პირკემ, რომელიც პაციენტებს წინასწარ ბორით დამუშავებულ კანზე ტუბერკულინს უსვამდა. მოგვიანებით ეს მეთოდი დაიხვეწა და ჩვენამდეც კი მოაღწია. მას აქტიურად იყენებდნენ, ვიდრე ფრანგმა ექიმმა მანტუმ დიაგნოსტიკის ახალი ვარიანტი - მანტუს სინჯი, ტუბერკულინის კანქვეშ შეყვანა - არ შემოგვთავაზა.

ტუბერკულოზი რეზისტენტულია ანუ წამალგამძლეა, როდესაც დაავადების გამომწვევი მიკობაქტერია ტუბსაწინააღმდეგო მედიკამენტების მიმართ მდგრადობას, რეზისტენტობას ამჟღავნებს. ეს საკმაოდ ართულებს დაავადების მკურნალობას. წამალგამძლე ფორმა შეიძლება განუვითარდეს როგორც ახალგამოვლენილ, ისე უკვე ნამკურნალევ პაციენტსაც. ძირითადი ანტიტუბერკულოზური პრეპარატებია იზონიაზიდი, რიფამპიცინი, პირაზინამიდი, ეტამბუტოლი და სტრეპტომიცინი. ისინი საკმაოდ ეფექტურად ებრძვიან მიკობაქტერიას, თუმცა მკურნალობა ნაკლებეფექტიანია, როდესაც მიკობაქტერია ამ პრეპარატებისადმი გამძლე ხდება.

ტუბერკულოზი
ერთ-ნაირად საშიშია როგორც მოზრდილებისთვის, ისე ბავშვებისთვისაც, ამიტომ მისი ვაქცინაცია დაბადებისთანავე, სამშობიაროში ტარდება. იმის შესახებ, რითია ტუბერკულოზი საშიში და როგორ შეიძლება მისგან ბავშვის დაცვა, პედიატრი ელენე ერეკლიშვილი გვესაუბრება.

- რატომ ტარდება ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო აცრა სამშობიაროშივე?

ტუბერკულოზი, გარდა იმისა, რომ ფილტვებს აზიანებს, სხვა ორგანოებსაც ემტერება. საყურადღებოა, რომ ფილტვგარე ფორმა გვიან ვლინდება (დაავადების დაწყების შემდეგ 3 თვიდან 10 წლამდე პერიოდში), რაც გართულებათა საკმაოდ მაღალ მაჩვენებელს (80%) განაპირობებს. ტუბერკულოზის ძვალსახსროვანი ფორმა უძველესი დროიდან არის ცნობილი. ევროპაში არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილია ქვის ხანაში გარდაცვლილი ადამიანის ჩონჩხი, რომლის გულმკერდის მალებსაც ტუბერკულოზისთვის დამახასიათებელი ცვლილებები აღენიშნება; ეგვიპტეში იპოვეს მუმიები, რომლებსაც ტუბერკულოზური პროცესით შეცვლილი ძვლები აქვთ. ძვალსახსროვანი ტუბერკულოზი დღესაც აქტუალური სამედიცინო პრობლემაა. მისი განვითარების თავისებურებებზე, დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის პრინციპებზე გვესაუბრება ფთიზიატრი, მედიცინის დოქტორი გელა ბესელია:

23 მაისი 2016
ყველამ იცის, რომ სიცილი სიცოცხლეს ახანგრძლივებს. მაგრამ სიცილს მარტო ეს არ შეუძლია:
22 აპრილი 2016
მარტოობა გულის შეტევისა და ინსულტის რისკს 30%-ით ზრდის. სოციალური იზოლაციის ეფექტი შეიძლება შევადაროთ სამსახურთან დაკავშირებულ შფოთვასა და სტრესს.
დავეხმაროთ ნერვებს სწორი რაციონით: 1. ჩავრთოთ რაციონში ნიგოზი, კვერცხის გული, მწვანილი, ქატოს პური, რძის პროდუქტები, ახალი ხილი, ბოსტნეული, ფრინველის ხორცი და თევზი;
სახსრების ტკივილი ბევრი დაავადების მანიშნებელია. როგორ გამოიხატება ეს პრობლემა რევმატოლოგიური დაავადებებისას, ამ საკითხზე გვესაუბრება თბილისის ბალნეოლოგიურ კურორტ “თბილისი SPA”-ს ჯანმრთელობისა და სამედიცინო რეაბილიტაციის ეროვნული ცენტრის ექიმი-რევმატოლოგი, ირინა მალაზონია.

- ქალბატონო ირინა, რომელი რევმატოლოგიური დაავადებების დროს აღინიშნება სახსრების ტკივილი?
- რევმატული დაავადებებით შეპყრობილია მოსახლეობის 30%.

დღის განმავლობაში მისაღები წყლის აუცილებელი რაოდენობა შეადგენს, წლის ცივ პერიოდში, 1 კილოგრამ წონაზე, 30 მილილიტრს, ხოლო ზაფხულში, 40 მილილიტრს 1 კილოგრამ წონაზე.