რუბრიკები
როცა საჭმლის მონელება ირღვევა

ჩვეულებრივ, საკვების მიღებას დანაყრების სასიამოვნო შეგრძნება უნდა მოჰყვეს, მაგრამ იშვიათია ზრდასრული ადამიანი, რომელსაც ერთხელ მაინც არ დაეჩივლოს, რომ კვება დისკომფორტის მიზეზად ექცა. ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია ახლა, ახალი წლის დღეებში. რატომ გვეუფლება ჭამის შემდეგ უსიამოვნო შეგრძნება, რა არის საფუძველი იმ ჩივილებისა, რომელთაც მონელების დარღვევას, დისპეფსიას ვუწოდებთ? ამ და სხვა კითხვებით "ავერსის კლინიკის" თერაპევტს თამარ გიორგობიანს მივმართეთ.

- რა არის დისპეფსია და როგორ ვლინდება ის?
- დისპეფსია ზოგადი ტერმინია და გულისხმობს მუცლის ზედა ნაწილში აღმოცენებულ დისკომფორტს, რომელიც საკვების გადამუშავების დარღვევასთან არის დაკავშირებული. დისპეფსია არ არის დაავადება. შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის იმ სიმპტომთა ერთობლიობა, რომლებიც ერთხელ მაინც ჰქონია ყველა ჩვენგანს. სიმპტომთა ხასიათი და გამოვლენის ინტენსივობა სხვადასხვანაირია, თუმცა შეიძლება დავასახელოთ ის ჩივილები, რომლებიც ტიპურია და პაციენტთა უმეტესობას აწუხებს:

  • მუცლის ზედა ნაწილში არასასიამოვნო სისავსის შეგრძნება მაშინ, როცა ადამიანს ჩვეული ოდენობის საკვები აქვს მიღებული;
  • მუცლის ზედა ნაწილში სისავსის შეგრძნება ჩვეულებრივზე მეტხანს;
  • ტკივილი მუცლის ზედა ნაწილში;
  • წვის შეგრძნება მუცლის ზედა ნაწილში;
  • მუცლის შებერვა, აირების დაგროვება.


- ალბათ არავის გაუკვირდება, თუ ჩვენი პირველი შეკითხვა საკვების მიღების შემდეგ აღმოცენებულ მუცლის შებერვის უსიამოვნო, ხშირად ძალზე შემაწუხებელ შეგრძნებას შეეხება. თუ ამას დაბოყინება და ჰაერის ამოტყორცნა მოჰყვა, შესაძლოა, შვება ვიგრძნოთ. რა არის ამ ჩივილების მიზეზი?
- ჭამის შემდეგ მუცლის შებერვა, ბოყინი და აირების ამოტყორცნა მართლაც ხშირია, განსაკუთრებით - მრავალფეროვანი და ნოყიერი საკვების მიღების შემდეგ. მკითხველს მისი მიზეზი შესაძლოა ძალიან ბანალური, სასაცილოც კი მოეჩვენოს. უმეტესად ეს არის ჭამის დროს საკვებთან ერთად საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში ჰაერის მოხვედრა, ჰაერის ჩაყლაპვა. ამ მდგომარეობას შესაძლოა თან ახლდეს მუცლის ტკივილი – როგორც უმნიშვნელო, ასევე ძლიერი, შემაწუხებელი. ტკივილი მცირდება დაბოყინების ან ნაწლავების მოქმედების, აირებზე გასვლის შედეგად. თუ ასეთი რამ იშვიათია, შეგვიძლია მშვიდად ვიყოთ, მაგრამ როცა მსგავსი შეგრძნებები ცვლიან პაციენტის ყოველდღიურ ცხოვრებას, არ არის გამორიცხული სერიოზული დაავადების არსებობა. ამ დროს ექიმის კონსულტაცია აუცილებელია.


- რა იწვევს ბოყინს?
- ბოყინის ხელშემწყობ ფაქტორებს შორის უნდა დავასახელოთ:

  • ცხიმიანი საკვების მიღება. ცხიმიანი საკვები დიდხანს რჩება კუჭში. ასეთი კვების დროს მკვეთრად იმატებს კუჭის სისავსის შეგრძნება;
  • სტრესი და მღელვარება;
  • თამბაქოს წევა;
  • კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ინფექცია ან რაიმე დაავადება;
  • გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი – დაავადება, რომლის დროსაც სერიოზული ანატომიური ცვლილების აღმოჩენა ვერ ხერხდება, მაგრამ პაციენტი აღნიშნავს შემაწუხებელ ჩივილებს კუჭ-ნაწლავის მხრივ;
  • ზოგიერთი საკვები კომპონენტის (მაგალითად, ლაქტოზის – რძის შაქრის) აუტანლობა ან დაავადებები, რომელთა დროსაც ადამიანი განსაზღვრული სახის საკვებს ვერ იტანს (მაგალითად, ცელიაკია).

დადგენილია, რომ როცა ადამიანი მეტისმეტად სწრაფად ჭამს ან სვამს, ის დიდი რაოდენობით აირსაც ყლაპავს. ბუნებრივია, ამას თავად ვერც კი ამჩნევს. აირების ჭარბი შთანთქმა ხდება მაშინაც, როცა ჭამის დროს ვლაპარაკობთ, ასევე - გაზიანი სასმლის სმის დროსაც და იმ შემთხვევაშიც, როცა სასმელს სპეციალური ჩხირით ვსვამთ. ბოყინს ხელს უწყობს გასტროეზოფაგური რეფლუქსური დაავადება. მჟავა შიგთავსის საყლაპავში ამოტყორცნისას პაციენტი უნებლიეთ ცდილობს ყლაპვითი მოძრაობით მოიხსნას არასასიამოვნო შეგრძნება და ამ დროს, რა თქმა უნდა, დიდი რაოდენობით აირს შთანთქავს. ესეც ბოყინით მთავრდება. ადამიანთა დიდი ნაწილი აირებს შთანთქავს ნერვიულობის დროს, როცა არც ჭამს და არც სვამს. გარდა ამ უწყინარი მიზეზებისა, ხანგრძლივი, შემაწუხებელი ბოყინი შესაძლოა განპირობებული იყოს გასტრიტით – კუჭის ლორწოვანის ანთებითი დაავადებით, წყლულითა და სხვა პათოლოგიებით.


- შესაძლებელია თუ არა, რაიმე გზით შევამციროთ ბოყინისა და მუცლის შებერვის არასასიამოვნო შეგრძნება?
- ამისთვის პაციენტს შეიძლება ვურჩიოთ არ მიიღის ის საკვები, რომლის გადამუშავების დროსაც დიდი რაოდენობით აირი წარმოიქმნება. ცნობილია, რომ ნახშირწყლებით მდიდარი საკვები განსაკუთრებით უწყობს ხელს აირების დაგროვებას. მუცლის შებერვის ხელშემწყობი საკვებია ლობიო, ბარდა, ცერცვი, კომბოსტო, მწვანე სალათა, გაზიანი სასმელები (მათ შორის - მინერალურიც!), საღეჭი რეზინი, ვაშლი, ატამი, მსხალი.



კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
"შევიძენ ოჯახიდან! ძველებურ ანტიკვარულ ნივთებს, კობალტის, ვაიმარის,...
"იყიდება სხვადასხვა ფართის ჯიხურები და wc კაბინები"
"იყიდება დესკტოპ პენტიუმ 4–ის კომპიუტერის კვების ბლოკი...