რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
ანემიები და მათთან დაკავშირებული საინტერესო საკითხები

- გვაინტერესებს აგრეთვე ინფორმაცია თალასემიაზე. რას წარმოადგენს ეს დაავადება? რა არის მისი ძირითადი სადიაგნოსტიკო კრიტერიუმი? როგორ ხდება მისი მკურნალობა?
- თალასემიები აერთიანებს თანდაყოლილი ანემიების ჯგუფს, რომლებიც გამოწვეულია ჰემოგლობინის ტეტრამერში ალფა ან ბეტა გლობინების ჯაჭვების პროდუქციის დაქვეითებით. თალასემია უვითარდებათ ხმელთაშუა ზღვის, აფრიკული, შუა აღმოსავლური, ინდური და აზიური წარმოშობის პირებს, ასევე გვხვდება საქართველოში. არჩევენ ალფა და ბეტა თალასემიებს.
ალფა თალასემია ვითარდება ალფა-გლობინების სინთეზის შემცირების გამო, რასაც საფუძვლად უდევს ოთხი ალფა-გლობინური გენიდან ერთის ან მეტის დეფექტი. ბეტა თალასემია ვითარდება ორი ბეტა-გლობინური გენიდან ერთის ან მეტის პროდუქციის დაქვეითების ან არარსებობის შემთხვევაში. ბეტა თალასემიის დროს ერითროციტებში ჭარბი ალფა-გლობინური ჯაჭვები წარმოქმნიან უხსნად ტეტრამერებს, რასაც მოჰყვება მემბრანის დაზიანება, არაეფექტური ერითროპოეზი (ანუ ერითროციტების წარმოქმნა) და ჰემოლიზური ანემია. მსგავსი პროცესი ვითარდება ალფა თალასემიის დროს ჭარბი ბეტა-გლობინური ჯაჭვებით, თუმცა ბეტა-გლობინური ტეტრამერები ხსნადია, რის გამოც დაავადება ნაკლებად მძიმედ მიმდინარეობს.


დიაგნოზი და ფიზიკალური გამოკვლევა

  • სპლენომეგალია (ელენთის გადიდება) და ძვლოვანი სისტემის ანომალიები, გამოწვეული ძვლის ტვინის მოცულობის გაზრდით, გვხვდება თალასემიების მძიმე ფორმების დროს.
  • ჰეპატომეგალია (ღვიძლის გადიდება), გულის იშემიური დაავადებები, ფიზიკური განვითარების ჩამორჩენა და ჰიპოგონადიზმი ხშირია ტრანსფუზიებით გამოწვეული რკინის სიჭარბის გამო.

მკურალობა მოიცავს: ტრანსფუზიულ თერაპიას, ქირურგიულ მკურნალობას და ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაციას.


ტრანსფუზიული თერაპია

  • ერითროციტული მასები: ჰემოგლობინი >9გ/დლ ზრდის მდგრადობას და ძვლების დეფორმაციის პროფილაქტიკას ემსახურება. როგორც წესი, გამოიყენება 1 დოზა ერითროციტული მასა 2-3 კვირაში ან 2 დოზა თვეში.

თალასემიის მძიმე ფორმების დროს ტრანსფუზიების შედეგად ვითარდება ქსოვილებში რკინის ჭარბი დაგროვება, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს გულის იშემიური დაავადება, ღვიძლის დისფუნქცია, გლუკოზისადმი ტოლერანტობის მოშლა და მეორეული ჰიპოგონადიზმი. აღნიშნული გართულებების დროში გადასადებად და პრევენციისთვის გამოიყენება რკინის ხელაციური თერაპია. რკინის ჭარბად დაგროვების დროს ორგანოს ფუნქციის მოშლა ყოველთვის შეუქცევადია.


ქირურგიული მკურნალობა

  • სპლენექტომია (ელენთის ამოკვეთა) აცილებს ექსტრავაზალური ჰემოლიზის პირველად კერას და ნაჩვენებია საწყისთან შედარებით ერითროციტული მასების ტრანსფუზიის საჭიროების ერთნახევარჯერ გაზრდის შემთხვევაში.

არ არის რეკომენდებული, თუ პაციენტი 5-6 წელზე უმცროსია, სეფსისის რისკის გამო.


ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაცია

  • ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაცია ნაჩვენებია დიდი ბეტა თალასემიის მქონე ახალგაზრდა პაციენტებისთვის, რომელთაც ჰყავთ HLA-იდენტური სიბლინგი (და ან ძმა, ან სხვა დონორი. HLA ადამიანის ლეიკოციტური ანტიგენია).


- დასასრულ, რას ურჩევთ მკითხველს ანემიების და ზოგადად სისხლის დაავადებათა საპროფილაქტიკოდ - რით უნდა იკვებონ, რას უნდა მიაქციონ ყურადღება, რა არ უნდა გამოეპაროთ, რა უნდა აკრძალონ?
- ყველა დაავადების და მათ შორის ანემიების პროფილაქტიკა, რა თქმა უნდა, ჯანსაღი ცხოვრების წესია. საკვებიდან აღსანიშნავია ხორცი, რადგან სწორედ მასშია რკინა და ჰემოგლობინის სინთეზისთვის აუცილებელი ცილოვანი კომპონენტები. ყველა, ვისაც კი აღენიშნება სისუსტე, თავბრუხვევა, ფრჩხილების მტვრევადობა, თმის ცვენა, კანის სიმშრალე, გემოს გაუკუღმართება, ენის ლორწოვანისა და დვრილების ცვლილებები, აუცილებლად უნდა მივიდეს ჰემატოლოგთან, რათა დროულად მოხდეს ანემიის დიაგნოსტირება და, შესაბამისად, მკურნალობა.

 

 



კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
მეტამფეტამინი - წამალი, რომელიც ძლიერ დამოკიდებულებას იწვევს და რომელსაც სერიალ "გაბოროტებულის" მთავარი გმირი უოლტერ უაითი ამზადებს. სერიალის მთელი სცენარი ამ წამლის გარშემო ტრიალებს და კარგად ჩანს, თუ რა ნეგატიური შედეგის მოტანა შეუძლია მის გამოყენებას.
#ქველმოქმედებამარტივია - ჟურნალ ,,ოჯახის მკურნალის"" და ,,პალიტრა მედიის"" ერთობლივი პროექტია, რომელიც მძიმე სნეულებების მქონე ბავშვებს რამდენიმე ათასი ლარით დაეხმარა.
აშშ-ის ჯანდაცვის ნაციონალური ინსტიტუტების მეცნიერების კვლევის მიხედვით დადგინდა, რა ხდება ტვინში ცხოვრების არასწორი წესის შემთხვევაში. კერძოდ, სიმსუქნის დროს იცვლება ტვინის დოფამინის, მოტივაციაზე პასუხისმგებელი რეცეპტორები.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
ე.წ. “კარგი” ქოლესტერინი (მაღალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინები) გულ-სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიათა რისკს ამცირებს. ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ დაბინძურებული (განსაკუთრებით ავტომობილების გამონაბოლქვით) ჰაერი ორგანიზმში “კარგი“ ქოლესტერინის დონეს აქვეითებს.
მეცნიერები, რომლებმაც რამდენიმე საინტერესო კვლევა უკვე ჩაატარეს, ვარაუდობენ, რომ ზღვის ჭიების ჰემოგლობინი სისხლის წითელი სხეულაკების ალტერნატივაა. ცხოველური წარმოშობის ჰემოგლობინებისაგან განსხვავებით, უბრალო ზღვის ჭიის Arenicola Marina ჰემოგლობინი არც ალერგიულ რეაქციებს იწვევს და არც ღვიძლს აზიანებს.
ჰემოგლობინი ერითროციტებში შემავალი რთული ცილაა, რომელიც ფილტვებსა და სხვა ორგანოების უჯრედებს შორის ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის ტრანსპორტირებაში მონაწილეობს. არსებობს ჰემოგლობინის შემცველობის ნორმები: მამაკაცებში - 130-160გ/ლ, ქალებში - 120-140 გ/ლ.

სინგაპურელმა მეცნიერებმა კანის უჯრედებისგან სისხლის უჯრედების შექმნა შეძლეს. მათ ექსპერიმენტები ვირთაგვებზე ჩაატარეს. აღნიშნული მეთოდით შექმნილი სისხლის უჯრედები მღრღნელების ორგანიზმში რამდენიმე თვის განმავლობაში ცირკულირებდა.
ლეიკემიის ძირითად სიმპტომთა გამოვლენა დამოკიდებულია სიმსივნური უჯრედების თავისებურებებზე, მათ რაოდენობასა და გავრცელების მასშტაბებზე. მაგალითად, ქრონიკული ლეიკოზი ადრეულ სტადიებზე სიმსივნურ უჯრედთა არცთუ დიდი რაოდენობით ხასიათდება, ამიტომაც ის შესაძლოა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში უსიმპტომოდ მიმდინარეობდეს. მწვავე ლეიკოზის დროს კი, როგორც წესი, დაავადების სიმპტომები ადრეულ ეტაპზევე ვლინდება.

ყოველწლიურად 14 ივნისს სისხლის დონორის მსოფლიო დღე (World Blood Donor Day) აღინიშნება.
16 თებერვალი 2017
მეცნიერების აზრით, წიგნები და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ბავშვებში ამ თუ იმ პროდუქტისადმი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებაში. ხოლო საკვებისადმი ბავშვობის დროინდელი სიყვარული, ხშირად მთელი ცხოვრების განმავლობაში ნარჩუნდება. მკვლევარებმა შეისწავლეს საჭმლის აღწერილობა 100 პოპულარულ საბავშვო წიგნში.
27 იანვარი 2017
გერმანიის ფედერალური ინსტიტუტის პროფესორი ბერნდ შეფერი აცხადებს, რომ ტოსტერში დაბრაწულ-დახრუკული პური (ე.წ "ტოსტი") ჯანმრთელობისთვის მავნებელია. რაც უფრო მეტხანს იწვება ის, მით მეტია მასში აკრილამიდის შემცველობა. ამ ნივთიერებას კი კანცეროგენების (სიმსივნის მაპროვოცირებელი ნაერთები) სიაში მოიაზრებენ.
მაიოს კლინიკის სპეციალისტები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ბავშვთა ასთმური შეტევის მიზეზი ხშირად მშობელთა მავნე ჩვევა - თამბაქოს მოხმარებაა. ისინი მოუწოდებენ მოზრდილებს, მოარიდონ ბავშვები თამბაქოს კვამლს. მეცნიერებმა გააანალიზეს ამ თემასთან დაკავშირებით ჩატარებული 25 კვლევის შედეგები. აღნიშნულ კვლევებში მონაწილეობდა 430 000-ზე მეტი ბავშვი, რომელთა საშუალო ასაკი 6-7 წელიწადს შეადგენდა.
როგორც კვლევებმა აჩვენა, ანანასს არა მარტო სასიამოვნო გემო აქვს, არამედ ანტიოქსიდანტების შემცველობის გამო, ჯანმრთელობისთვისაც სასარგებლოა. კერძოდ, ანტიოქსიდანტური თვისებების გამო ის წარმატებით ებრძვის ათეროსკლეროზს, გულის დაავადებებსა და სხვადასხვა ტიპის კიბოს.
კომპიუტერული თამაშები ხანდაზმულ ადამიანებს ჭკუასუსტობისგან იხსნის. კომპიუტერული თამაშების საშუალებით ტვინის ვარჯიში დემენციისკენ მიდრეკილი ადამიანების კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესების პროცესს ამუხრუჭებს.