რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
ხელოვნური თირკმელი
ხელოვნური თირკმელი

გვესაუბრება საქართველოს დიალიზის, ნეფროლოგიისა და თირკმლის ტრანსპლანტაციის კავშირის თავმჯდომარე, უროლოგიის ეროვნული ცენტრის ნეფროლოგიის განყოფილების გამგე, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი ირმა ჭოხონელიძე.

- ხელოვნური თირკმლის აპარატის შესახებ ბევრს გაუგონია, მათაც კი, ვისაც ის არასოდეს დასჭირვებია, მაგრამ უმეტესობას მასზე მეტად ბუნდოვანი წარმოდგენა აქვს. რა არის ხელოვნური თირკმელი და როდის ჩნდება თირკმლის ფუნქციის ჩანაცვლების აუცილებლობა?

- ხელოვნური თირკმლის აპარატი არის სპეციალური მოწყობილობა, რომელიც უზრუნველყოფს სისხლიდან ურემიული ტოქსინების (თირკმლის უკმარისობისას ორგანიზმში დაგროვილი ტოქსიკური ნივთიერებების) გამოყოფას. სისხლის წმენდის პროცესი ნახევრად გამტარი მემბრანის პრინციპზეა აგებული. ნახევრად გამტარი მემბრანა შედგება მცირე დიამეტრის ფორებისგან, რომლებიც დაბალი და საშუალო მოლეკულური წონის ნივთიერებებს ატარებს, დიდი მოლეკულური წონისას კი აკავებს. ნახევრად გამტარი მემბრანის ამ თვისებას იყენებენ სისხლიდან ურემიული ტოქსინების გამოსადევნად, რომლებიც სწორედ მცირე და საშუალო მოლეკულური წონის ნივთიერებებს წარმოადგენს. სასიცოცხლო მნიშვნელობის ნივთიერებები, მაგალითად, ცილები, ორგანიზმშივე რჩება.
პროცედურას, რომლის დროსაც ხელოვნური თირკმლის აპარატის მეშვეობით სისხლიდან გამოიდევნება ურემიული ტოქსინები, ჰემოდიალიზი ეწოდება. ის თირკმლის ჩანაცვლებითი თერაპიის ალტერნატიული მეთოდია.
mkurnali.geთირკმლის ფუნქციის ჩანაცვლება შესაძლოა საჭირო გახდეს თირკმელების ქრონიკული და მწვავე უკმარისობის დროს. უკმარისობის მიზეზი შეიძლება იყოს როგორც საკუთრივ თირკმლის, ისევე სხვა ორგანოებისა და სისტემების დაავადებები. მოზრდილებში თირკმელის უკმარისობას უმთავრესად გულ-სისხლძარღვთა და ენდოკრინული, უროლოგიური და ონკოლოგიური დაავადებები, აგრეთვე - ავთვისებიანი ჰიპერტენზია,  ათეროსკლეროზი,  შაქრიანი დიაბეტი, პირველადი და მეორეული გლომერულონეფრიტები, თირკმლის თანდაყოლილი დაავადებები, საშარდე გზების ქრონიკული ანთებითი დაავადებები იწვევს.

- როგორ ტარდება ჰემოდიალიზის პროცედურა?

- ჰემოდიალიზის პროცესში პაციენტის სისხლი გარკვეული ხნის განმავლობაში (4-5 საათს) ცირკულირებს შეკრულ კონტურში. ეს იმას ნიშნავს, რომ ორგანიზმიდან გამოყვანილი სისხლი შედის დიალიზატორში, ხოლო დიალიზატორიდან გამოსული გაწმენდილი სისხლი კვლავ პაციენტს უბრუნდება. სწორედ დიალიზატორი ასრულებს ნახევრადგამტარი მემბრანის როლს. ის შედგება მრავალრიცხოვანი ნახევრადსინთეზური/სინთეზური კაპილარული ბოჭკოსგან, რომლებიც ერთ კორპუსშია მოქცეული.
ხელოვნური თირკმლის აპარატში სისხლის ნორმალური ცირკულაციის უზრუნველსაყოფად და სისხლის გასაწმენდად აუცილებელია სისხლის ძლიერი ნაკადი. ვენური სისხლის ნაკადს ამისთვის ძალა არ ჰყოფნის, ამიტომ ოპერაციის გზით წინასწარ იქმნება არტერიულ-ვენური ფისტულა ანუ ანასტომოზი (კავშირი) არტერიასა და ვენას შორის, რის შედეგადაც არტერიული სისხლი ვენურს ერევა და ნაკადი იზრდება.
არის შემთხვევები, როცა პაციენტის სისხლძარღვები არტერიულ-ვენური ანასტომოზისთვის გამოუსადეგარია. ასეთ დროს სისხლძარღვოვან პროთეზს იყენებენ. აპარატის ჩართვისა და ტესტირების შემდეგ მასზე მაგრდება არტერიულ-ვენური მაგისტრალები, დიალიზატორი, ფიზიოლოგიური ხსნარი ისე, რომ შეიკრას სისხლის საცირკულაციო კონტური. აპარატთან მიერთების წინ პაციენტი უნდა აიწონოს, რათა შეფასდეს სეანსებს შორის ორგანიზმში დაგროვილი სითხე. წონის მიხედვით განისაზღვრება ულტრაფილტრაციის რეჟიმიც. პაციენტს სავარძელზე მოთავსებისას უზომავენ არტერიულ წნევას.



ამ ავტორის სხვა სტატიები
კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
დასრულდა 2017 წლის ეროვნული გამოცდები, თუმცა ჯერ არ დამცხრალა ვნებათაღელვა, რაც ამ პროცესს ახლავს ხოლმე თან.
ექიმების აზრით, თითოეულ კონკრეტულ ადამიანს შეუძლია ჯანმრთელობის ოპტიმალურ მდგომარეობას მიაღწიოს შემდეგი რჩევების გათვალისწინებით:

1. ცხოვრების აქტიური რეჟიმი. ფიზიკური დატვირთვის არარსებობა ადამიანს სიცოცხლის 4 წელს ართმევს.
თმის ღერების მთავარი სტრუქტურული ელემენტი და მათი ზრდის დამაჩქარებელი - ცილაა. შესაბამისად, თმის ზრდის სტიმულაციის მსურველებმა საკვები რაციონი ცილით უნდა გაამდიდრონ, რეგულარულად მიირთვან კვერცხი, თევზი, რძის პროდუქტები და ხორცი.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
ყველასათვის კარგად ნაცნობი ტერმინი - “გლომერულონეფრიტი” - თირკმლის იმ დაავადებების აღსანიშნავად გამოიყენება, რომელთაც ახასიათებს თირკმლის ძალიან პატარა სისხლძარღვების - კაპილარებისაგან წარმოქმნილი გორგლების ანთება. თავის მხრივ, თირკმლის გორგალი არის მისი ძალიან პატარა ზომის ფილტრი. თითოეული თირკმელი მილიონობით გორგალს შეიცავს.

ორგანიზმს სჭირდება ფოსფორი, ძლიერი ძვლების შესანარჩუნებლად და აღსადგენად. ეს ელემენტი ასევე მნიშვნელოვანია ნერვებისა და ორგანიზმის სხვა სისტემებისთვის. აღნიშნული მინერალური ელემენტი, გავრცელების მიხედვით მეორეა, კალციუმის შემდეგ.
ჯანმრთელი თირკმელი, სხვა ბევრ მნიშვნელოვან ფუნქციასთან ერთად, ორგანიზმის ნარჩენებისაგან გაწმენდისა და ჭარბი წყლის მოცილების ფუნქციასაც ასრულებს. ამის გათვალისწინებით, თავადაც მიხვდებით, რომ სისხლისა და შარდის ლაბორატორიული გამოკვლევით შეიძლება დადგინდეს, რამდენად უმკლავდება ორგანიზმისათვის ასეთი აუცილებელი ორგანო თავის ფუნქციას. გარკვეულ წარმოდგენას გვაძლევენ გამომსახველობითი კვლევები და თირკმლის ქსოვილის მიკროსკოპული შესწავლა. ქვემოთ შევეცდებით მოკლედ გავნიხილოთ ეს კვლევები.

ჰოლანდიელმა მეცნიერებმა შეიმუშავეს მეთოდიკა, რომელიც შეიძლება გახდეს დიალიზის ან ტრანსპლანტაციის ალტერნატივა. საუბარია ბიოხელოვნურ თირკმელზე, რომელიც განკუთვნილი იქნება თირკმლის უკმარისობიანი პაციენტებისთვის.მეცნიერების აზრით, ანალოგიურად შესაძლებელი იქნება ღვიძლის, კუჭქვეშა ჯირკვლის და სხვა ორგანოების შეცვლა.
თურმე ყავისა და სხვა კოფეინიანი სასმელების ხშირი სმა შარდკენჭოვანი დაავადების პროგრესს აჩქარებს.
მეცნიერებმა მსოფლიოში პირველი მიკროჩიპიანი ხელოვნური თირკმელი შექმნეს. ამ ბიოჰიბრიდულ მოწყობილობას შეეძლება
15 აგვისტო 2017
ვრცელდება ინფორმაცია, რომ თურქეთის ზღვისპირა კურორტებზე კოქსაკის ვირუსით გამოწვეული ინფექციის შემთხვევები გახშირდა. ამის გამო ბევრმა ტურისტმა უარი თქვა იქ დასვენებაზე
15 აგვისტო 2017
მეცნიერები სამი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ ცხრა კოსმონავტს, რომლებიც ფრენის იმიტაციის პროგრამაში მონაწილეობდნენ. აღმოჩნდა, რომ რაც უფრო დაბალი იყო კოსმონავტების ყოველდღიურ რაციონში მარილის შემცველობა, მით ნაკლებად აწუხებდათ წყურვილის გრძნობა.
კბილების გათეთრების უამრავი რეცეპტი არსებობს სოდის, აქტივირებული ნახშირის, კალციუმის გლუკონატის და წყალბადის ზეჟანგის გამოყენებით. სტომატოლოგები გვაფრთხილებენ, რომ ეს საშუალებები არა მარტო არაეფექტური, არამედ საშიშიცაა.
სპორტი მამაკაცებს უნაყოფობის დაძლევაშიც კი ეხმარება - ამ დასკვნამდე ირლანდიელი მეცნიერები რამდენიმე პრაქტიკული კვლევისა და თეორიული გათვლის შემდეგ მივიდნენ. როგორც მათ გაარკვიეს, მამაკაცებს, რომლებიც რეგულარულად ვარჯიშობენ
ჭარბთმიანობის განვითარების მიზეზებზე, დიაგნოსტიკასა და მკურნალობის საშუალებებზე გვესაუბრება ესმა ჯამასპიშვილი, ექიმი ენდოკრინოლოგი, ჰარბინის (ჩინეთი) სამედიცინო უნივერსიტეტის მეორე აფილირებული ჰოსპიტლის დოქტორანტი ენდოკრინოლოგიის განხრით.