რუბრიკები
ფილტვები

 

ჟანგბადის მოხმარება და ნახშირორჟანგის გამოყოფა
ამ ფაზაში ორგანიზმი სისხლის მეშვეობით მიტანილ ჟანგბადს ითვისებს და ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციებისთვის მის გამოყენებას იწყებს. ეს უჯრედული სუნთქვაა, რომელიც თანმიმდევრულად მიმდინარე რთული ბიოქიმიური პროცესების გრძელ ჯაჭვს წარმოადგენს.

 

ფილტვების სხვა ფუნქციები
ფილტვებს სუნთქვასთან ერთად სხვა ფუნქციებიც აკისრია. კერძოდ, ისინი ასრულებენ გამომყოფ ფუნქციას - მათი მეშვეობით ამოსუნთქულ ჰაერთან ერთად ორგანიზმიდან ჭარბი წყლის 15-20% გამოიყოფა, რის წყალობითაც წესრიგდება ორგანიზმის თბორეგულაცია. გარდა ამისა, ფილტვები თავდაცვითი სისტემის ნაწილიც არის - მათში უამრავი მაკროფაგია, რომლებიც შთანთქავენ და სპობენ სხეულში მოხვედრილ უცხო სხეულებს და ამით დიდ დახმარებას უწევენ ორგანიზმის იმუნურ ძალებს.

 

სუნთქვის რეგულაცია
ისევე, როგორც ადამიანის ორგანიზმის ყველა სხვა ფუნქციას, სუნთქვასაც ცენტრალური ნერვული სისტემა მართავს. ამ პროცესებში ფილტვებთან ერთად მონაწილეობენ თავის ტვინის სუნთქვის ცენტრები, ზურგის ტვინის მგრძნობიარე და მამოძრავებელი მოტონეირონები, პერიფერიული ნერვები, ზედა სასუნთქი გზები და გულმკერდის ყაფაზი.

 

სუნთქვის ცენტრი
სუნთქვითი პროცესის ნორმალურ წარმართვას, სასუნთქი კუნთების რიტმულ კოორდინირებულ მოქმედებას, სუნთქვის შეგუებას ორგანიზმის შინაგან გარემოსა და გარესამყაროს ცვლად პირობებთან ცენტრალური ნერვული სისტემის სხვადასხვა განყოფილებაში განლაგებულ უჯრედთა ერთობლიობა უზრუნველყოფს. მათ შორის მთავარი მოგრძო ტვინში მდებარე სუნთქვის ცენტრია, რომლის ფუნქციის მოშლაც სასუნთქი მუსკულატურის დამბლას და სუნთქვის შეწყვეტას იწვევს. ქინძისთავისოდენა სუნთქვის ცენტრი ორი - ინსპირატორული (ჩასუნთქვის) და ექსპირატორული (ამოსუნთქვის) - ნაწილისგან შედგება. თუმცა იგი მხოლოდ სუნთქვითი მოძრაობების რიტმულ მონაცვლეობას როდი უზრუნველყოფს; მას სასუნთქ მოძრაობათა სიღრმისა და სიხშირის შეცვლის, სასუნთქ სისტემასთან დაკავშირებული ნებისმიერი პროცესის რეგულაციის უნარიც შესწევს. ამ სტრუქტურათა კოორდინირებული მოქმედება უზრუნველყოფს ადამიანის სუნთქვის ნორმალურ რიტმს, სიღრმეს, სიხშირეს და ფილტვების ჯანსაღ ვენტილაციას, რის შედეგადაც ჯანმრთელი ადამიანი დაუძაბავად სუნთქავს და ამ პროცესის მიმდინარეობას ვერც კი გრძნობს. ამას სუნთქვის კომფორტი ანუ ეუპნოე ჰქვია.
სუნთქვის ცენტრის მეშვეობითვე ხორციელდება ორგანიზმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი თავდაცვითი რეფლექსი - ხველა, რომელიც სასუნთქ გზებში მოხვედრილი უცხო აგენტის ორგანიზმიდან რაც შეიძლება სწრაფ მოცილებას ისახავს მიზნად.


 
სუნთქვითი კომფორტი

სუნთქვითი კომფორტის დროს ახალშობილის სუნთქვის სიხშირე წუთში 44-ია, 6 წლის ბავშვისა - 26, 15-25 წლის ახალგაზრდისა - 16-20. ნორმალურ პირობებში ზრდასრული ადამიანი წუთში 18-20-ჯერ ჩაისუნთქავს და ამოისუნთქავს. თითოეული სუნთქვითი მოძრაობისას იგი 500 მლ-მდე ჰაერს იყენებს.
ასე რომ, ჩვენი ფილტვები ერთი წუთის განმავლობაში საშუალოდ 6-8 ლიტრ ჰაერს ატარებენ.
სუნთქვის სიხშირე მუდმივი არ არის. იგი იზრდება ფიზიკური დატვირთვის, წამოდგომის, მოძრაობის, საკვების მიღების, ემოციების და გარემოს ტემპერატურის შეცვლის დროს, მაგრამ ამას დამანგრეველი შედეგები არ მოაქვს, რადგან შინაგან თუ გარეგან მუდმივად ცვლად პირობებთან ადაპტირებული სუნთქვითი მექანიზმების წყალობით ორგანიზმი სწრაფად ეგუება ყოველივეს და აღიდგენს კომფორტული სუნთქვის რეჟიმს.

თუმცა არის შემთხვევები, როდესაც სუნთქვითი მექანიზმები ვეღარ უზრუნველყოფენ კომფორტული სუნთქვის შენარჩუნებას. ეს მაშინ ხდება, როცა ორგანიზმში მიმდინარე რომელიმე პათოლოგიური პროცესი არღვევს ჰაერის ნორმალურ მოძრაობას და სისხლის მიმოქცევის მოშლას იწვევს. ხშირად გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები თავად იქცევა ხოლმე ბრონქული ხის დახშობისა და კომფორტული სუნთქვის მოშლის მიზეზად. ფილტვების ვენტილაციის ნებისმიერი მიზეზით გამოწვეული დარღვევა ორგანიზმში ჰიპოქსიას - ჟანგბადის დეფიციტს იწვევს, რაც, თავის მხრივ, მრავალ დაავადებას უწევს პროვოცირებას.

 

 



კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები