რუბრიკები
თვალის დაავადებათა პროფილაქტიკისათვის

- როგორია მხედველობის გაუარესების პირველი ნიშნები?

- მაგალითად, როდესაც 40 წელს გადაცილებული პაციენტი შეამჩნევს მხედველობის პერიოდულ დაქვეითებას, პერიოდულ დაბინდვას, სიმძიმის შეგრძნებას თვალის არეში, სინათლის წყაროს ცქერისას ფერადი რგოლების გაჩენას, მაშინვე უნდა მივიდეს თვალის ექიმთან, რადგან ზემოთ ჩამოთვლილი ნიშნები გლაუკომის ადრეული სტადიებისთვის არის ნიშნეული. კატარაქტის პირველი ნიშნებია მხედველობის დაბინდვა ან რეფრაქციის შეცვლა. მაგალითად, შესაძლოა შეამჩნიოთ, რომ ბოლო ხანს უსათვალოდ კითხულობთ, აქამდე კი ახლოს ხედვისთვის სათვალე გჭირდებოდათ, სამაგიეროდ, გიჭირთ შორს ხედვა. საზოგადოდ, კატარაქტის საწყისი სტადიისთვის დამახასიათებელია პაციენტის ახლომხედველად ქცევა. ამ მდგომარეობას ჭეშმარიტი მიოპიისგან გასამიჯნად ფსევდომიოპიას ვუწოდებთ.
ხშირად კატარაქტის საწყის სტადიაში გვეუბნებიან, რომ მზეზე თვალები ისე უჭრელდებათ, სიარულიც კი უჭირთ. ეს იმის ბრალია, რომ შემღვრეულ ბროლზე მზის სხივის მოხვედრისას ხდება სხივის დიფრაქცია - ის ბადურასაკენ მიემართება არა სწორი კონით, რომელიც მას ნაკლებად აღიზიანებს, არამედ განშლადით, რომლის ზემოქმედების შედეგად მთელი ბადურა ღიზიანდება. სწორედ ამიტომ უჭრელდება ადამიანს თვალები და უჭირს სიარული. ამის თავიდან ასაცილებლად პაციენტებს ვურჩევთ მზის პოლარიზირებული სათვალის ხმარებას და ვუნიშნავთ თვალის წვეთებს, მაგრამ, სამწუხაროდ, ისინი საქმეს მაინცდამაინც არ შველის. თვალის პათოლოგიების დროს, გარდა ზემოთ ჩამოთვლილი სიმპტომებისა, მოსალოდნელია ტკივილი, ცრემლდენა, უცხო სხეულის შეგრძნება. თითოეული ამ სიმპტომის შემჩნევისას აუცილებელია სპეციალისტთან მისვლა. შესაძლოა, გეგონოთ, რომ ეს წვრილმანი უსიამოვნება თავისთავად გაივლის. სამწუხაროდ, უმეტესად პირიქით ხდება - ამ ნიშნების მიღმა იმალება მძიმე დაავადება, რომლის ადრეული დიაგნოსტიკის შემთხვევაში მკურნალობა გაცილებით შედეგიანია, ვიდრე გვიანდელ სტადიებში.

- რას გვეტყვით თვალის ტრავმებზე? როგორ ავიცილოთ ისინი თავიდან და როგორ მოვიქცეთ, თუ დავშავდით?

- თვალის ტრავმებმა ბოლო ხანს მეტისმეტად იმატა. მოგეხსენებათ, რამდენი ახალგაზრდა უზის საჭეს. რაც შეეხება რჩევებს: მართვისას გამოიჩინეთ მეტი ყურადღება, გამოიყენეთ დამცავი ბალიშები. ავარიის დროს საქარე მინის ნამსხვრევები შეიძლება თვალში მოხვდეს და გამოიწვიოს მისი გახეთქვა, კონტუზია, კომოცია.
ბავშვებმა და მოზარდებმა ჩხუბის დროს შესაძლოა თვალი დაიშავონ. ასეთ დროს უმეტესად გვხვდება თვალის არაგამავალი დაზიანება - ჰემოფთალმი, თვალშიგა სისხლჩაქცევა. იყო პერიოდი, როდესაც ყოველ ნაბიჯზე იყიდებოდა ბავშვის პნევმატური სათამაშოები, რომელიც საფანტისმაგვარ ტყვიებს ისროდა. ისინი ძალიან საშიში გახლდათ ტრავმატიზმის კუთხით და ჩვენ, თვალის ექიმებმა, პარლამენტსაც კი მივმართეთ თხოვნით, რათა ასეთი სათამაშოების შემოტანა აეკრძალათ.
ნებისმიერი სახის ტრავმის დროს დაშავებული რაც შეიძლება მალე უნდა მოხვდეს თვალის ექიმთან. ზოგჯერ ჭრილობის დამუშავება საკმარისია, ზოგჯერ კი პაციენტს შემდგომი სამედიცინო დახმარება სჭირდება.

- რა არის ბადურას ჩამოშლა?

- ბადურა გახლავთ თვალის შიგნითა შრე, რომელიც თვალში იმავე ფუნქციას ასრულებს, რომელსაც ფოტოაპარატში - ფოტოფირი. მის გარეშე მხედველობითი აღქმა შეუძლებელი იქნებოდა. ის მხედველობის აქტისთვის აუცილებელი ანატომიური კომპონენტია. ბადურას ჩამოშლა არის მდგომარეობა, როდესაც ბადურა ანატომიურ მდებარეობას იცვლის და მინისებრ სხეულში ჩამოიშლება. ამ დროს მხედველობა მკვეთრად უარესდება. ბადურას ჩამოშლის ათი შემთხვევიდან შვიდს ახლომხედველობა უძღვის წინ. რაც უფრო მაღალია მიოპია, მით უფრო მეტია ბადურას ჩამოშლის ალბათობა. ასეთ პაციენტებს ვურჩევთ, ერიდონ ფიზიკურ დატვირთვას, სპორტის კონტაქტურ სახეობებს, აუზში თავით ხტომას. ყაბზობაც კი არასასურველია მათთვის. ერთი სიტყვით, ყველაფერი, რაც კი ორგანიზმის დაჭიმვას უკავშირდება, გავლენას ახდენს თვალზე და ბადურას ჩამოშლას უწყობს ხელს.
ბადურას ჩამოშლის პირველი ნიშანია ნაპერწკლების გაჩენა მხედველობის ველში. როდესაც ახლომხედველი პაციენტი გვეუბნება, რომ თვალწინ ნაპერწკლებს ხედავს, ეს ნიშნავს, რომ ბადურა ან ჩამოშლას იწყებს, ან უკვე ჩამოშლილია. ასეთ დროს აუცილებელია სპეციალისტის ჩარევა. მკურნალობა მხოლოდ ოპერაციულად შეიძლება.
რაც შეეხება პროფილაქტიკას: პაციენტებს, რომელთაც ბადურას ჩამოშლის მაღალი რისკი აქვთ, ვუტარებთ სკრინინგულ გამოკვლევას - ვუთვალიერებთ თვალის ფსკერს და მას ლაზერით ვუმუშავებთ, რათა ბადურას ჩამოშლის ალბათობა შევამციროთ.

- რამდენად ეფექტურია ეს პროცედურა?

- უდავოდ ეფექტურია. იმ პაციენტებს, რომელთაც თვალის ფსკერი ლაზერით აქვთ დამუშავებული, ბადურას ჩამოშლის ალბათობა უფრო ნაკლები აქვთ, ვიდრე მათ, ვისაც ეს პროცედურა არ გაუვლია. სხვათა შორის, საზღვარგარეთ ამ პროცედურას სადაზღვევო კომპანიებიც კი აფინანსებენ.

- რამდენად შედეგიანია ოპერაცია?

- ბადურას ჩამოშლისას ოპერაცია ისეთი ეფექტური არ არის, როგორიც კატარაქტის შემთხვევაში. კატარაქტის ოპერაციას, ეფექტურობისა და შედეგიანობის გამო, ჩვენ თვალის ქირურგიის მარგალიტს ვუწოდებთ. ამ სფეროში საქართველოს ერთ-ერთი მოწინავე პოზიცია უკავია. ჩვენთან კეთდება ყველაფერი, რაც მსოფლიოს განვითარებულ ქვეყნებში. რაც შეეხება ბადურას ჩამოშლას, მისი ქირურგიული მკურნალობა მსოფლიოს არც ერთ ქვეყანაში არ არის მაღალეფექტური, მაგრამ ვერც მთლად უშედეგოდ მივიჩნევთ. ასეც შეიძლება ითქვას: შედეგი გვაქვს, მაგრამ თუ კატარაქტის დროს პაციენტს ძალიან მაღალ მხედველობას ვპირდებით, ბადურას ჩამოშლის შემთხვევაში მაღალი მხედველობის დაბრუნების გარანტიას ვერ მივცემთ.

- როგორია გლაუკომის ოპერაციული მკურნალობის შედეგი?

- დავიწყებ იმით, რომ გლაუკომა სხვადასხვანაირია. პირველადი გლაუკომის შემთხვევაში პაციენტს მხედველობის მატებას ვერ დავპირდებით, ვინაიდან ამ დროს მხედველობის ნერვია დაზიანებული, რომლის აღდგენა ოპერაციას არ შეუძლია. ქირურგიული ჩარევით ჩვენ მხოლოდ ვაჩერებთ მხედველობის დაქვეითების პროცესს, ვცდილობთ, რაც შეიძლება მეტხანს შევინარჩუნოთ ოპერაციის მომენტისთვის არსებული მხედველობა.
ოპერაციის მიზანი თვალშიგა წნევის დაწევაა, მაგრამ თვალშიგა წნევის მატება არ არის ერთადერთი ფაქტორი, რომელიც აზიანებს მხედველობის ნერვს. ერთ-ერთი მიზეზია სისხლის მიმოქცევის მოშლა, რომელიც უფრო ძნელი საკორექციოა, ვიდრე თვალშიგა წნევის დაქვეითება. შეგვიძლია, წნევა დავწიოთ, მაგრამ მხედველობის ნერვში სისხლის მიმოქცევის აღდგენა, მიუხედავად ფარმაცევტული საშუალებების ფართო არსენალისა, ვერ ხერხდება.



კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
"იყიდება მერსედეს სპრინტერი 1997 წლის. თეთრი ფერის,...
"იყიდება ნისანის რადიატორი, თითქმის ახალი"
"თბილისის ცენტრში, ტაშკენტის ქ. #31 იყიდება მოქმედი...