რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
თავის ტვინის სისხლძარღვების შევიწროება და მასთან დაკავშირებული დაავადებები

თავის ტვინის სისხლძარღვთა შევიწროებაზე, ამით განპირობებულ პათოლოგიურ მდგომარეობებსა და დაავადებებზე გვესაუბრება თსსუ-ის ნეირომედიცინის დეპარტამენტის პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს მედიკოსოციალური აკადემიისა და საქართველოს სამხედრო სამედიცინო აკადემიის აკადემიკოსი ნინული ნინუა.


- უმთავრესად რა განაპირობებს თავის ტვინის სისხლძარღვთა შევიწროებას და რა პათოლოგიური პროცესები მოჰყვება ამას?

- ტვინის სისხლძარღვთა შევიწროების მიზეზებიდან აღსანიშნავია:

  • სისხლძარღვთა ათეროსკლეროზი;
  • ჰიპერტონიული დაავადება;
  • სხვადასხვა სახის (მეორეული ხასიათის) ჰიპერტენზიისა და ათეროსკლეროზის შეუღლება;
  • ვაზომოტორული დისტონია, სისხლძარღვოვანი სისტემის პათოლოგიური ლაბილურობა, რომელიც გვაძლევს გაუკუღმართებულ სისხლძარღვოვან რეაქციებს (სპაზმი-დილატაცია). სპაზმი ვითარდება სისხლძარღვის კედლის ტონუსის მზარდი მომატებით, რაც ხშირად იწვევს არა მარტო სისხლძარღვის შევიწროებას, არამედ მისი სანათურის სრულ დახშობასაც;
  • არტერიული ჰიპოტენზია,  რომელიც იწვევს სისხლის მიწოდებისა და მისი მოხმარების დეფიციტს, ამიტომაც სისხლძარღვის კედლის დაზიანებას მოჰყვება თრომბოზების განვითარება თრომბოზული ან თრომბოემბოლიური იშემიის ჩამოყალიბებით.

ემბოლიური იშემიის ფონზე ვითარდება სისხლძარღვის სრული ან არასრული შევიწროება. აღნიშნულ პროცესს საფუძვლად უდევს სისხლის რეოლოგიური და მორფოფუნქციური თვისებების შეცვლა, სისხლძარღვის კედლისა და ტვინის ქსოვილის დაზიანება. არათრომბოზული იშემია კი შეიძლება განვითარდეს ექსტრაკრანიული მაგისტრალური სისხლძარღვების დაზიანებისას. მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ექსტრაკრანიული სისხლძარღვების შევიწროებას. ზურგის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მოშლა იშემიური ტიპით ხშირად ვითარდება არა სპინალური სისხლძარღვების, არამედ ფესვობრივი არტერიების დაზიანების გამო იმ ადგილას, სადაც ისინი აორტიდან გამოდიან, ესე იგი თავზურგტვინის არხის მიღმა მდებარეობენ.


- თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის მოშლის ხელშემწყობი ფაქტორებიდან რომელს გამოყოფდით?
- სისხლძარღვთა შევიწროების ხელშემწყობი ფაქტორებიდან, რომლებიც საბოლოო ჯამში თავის ტვინში სისხლის მიმოქცევის მოშლას განაპირობებს, უნდა გამოიყოს:

  • კვების თავისებურება;
  • ეკოლოგიური მდგომარეობა;
  • ცხოვრების არაჯანსაღი წესი.

ჩამოთვლილ ფაქტორთა გათვალისწინებას დიდი მნიშვნელობა აქვს დაავადების პრევენციისთვის. მნიშვნელოვანია აგრეთვე შემდეგი ფაქტორები: მემკვიდრეობა, ასაკობრივი მაჩვენებელი, - უკანასკნელ ხანს ხომ თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მოშლა თითქმის გათანაბრებულია ახალგაზრდა ასაკთან; თუმცა უნდა ითქვას, რომ თავის ტვინის იშემიური დაზიანების მაჩვენებელი დიდია ხანდაზმულ ასაკშიც. რაც შეეხება სქესის მიხედვით ანალიზს, იშემიური დაავადება მცირე უპირატესობით გვხვდება ქალებში, თუმცა 60 წლიდან ეს სხვაობა აღარ არის თვალში საცემი, ვინაიდან ათეროსკლეროზული პროცესი ორივე სქესის სისხლძარღვებს ერთნაირად აზიანებს. ფიზიკური აქტივობის როლს თუ შევეხებით, უნდა ითქვას, რომ ადამიანები, რომლებიც ცხოვრების პასიურ წესს მისდევენ, უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი იშემიისკენ. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ფიზიკური აქტივობა ამცირებს ათეროსკლეროზის განვითარების ალბათობას. მოძრაობა და, საზოგადოდ, ფიზიკური აქტივობა განაპირობებს სისხლძარღვთა თავისებურ ტრენირებას, აუმჯობესებს მათი კედლის ფუნქციურ მდგომარეობას (სპაზმი და დილატაცია და მათი ნორმალური მონაცვლეობა).


- ნერვულ ფაქტორთა და სტრესულ სიტუაციათა გავლენაზე რას იტყოდით?
- რა თქმა უნდა, ფსიქოემოციური ფაქტორების გავლენა სიმპტომური ჰიპერტენზიისა და ჰიპერტონიულ-ცერებრული კრიზების განვითარებაში უდავოა. ალიმენტურ ფაქტორსაც დიდი როლი ეკისრება ცერებრულ-ვასკულური უკმარისობის განვითარებაში, რომელიც ტვინის ინფარქტის განვითარებამდე ვლინდება ტრანზიტორული იშემიური შეტევებითა და ჰიპერტონიული ცერებრული კრიზებით. იშემიის განვითარებაში უდიდესი წვლილი შეაქვს მოწევას - ნიკოტინის ხანგრძლივი მოხმარება იწვევს კორონარული

You must have Flash Player installed in order to see this player.
და ცერებრული სისხლძარღვების ვაზოკონსტრიქციას (შევიწროებას), ამის გამო თავის ტვინში სისხლის მიწოდება ირღვევა და ჟანგბადის დეფიციტი იქმნება. ყოველივე ეს განაპირობებს თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის ქრონიკულ უკმარისობას. მნიშვნელოვანია ქოლესტერინის დონისა და სისხლის რეოლოგიური თვისებების ცვლილებათა როლი იშემიის განვითარებაში (თრომბოზული იშემია, არათრომბოზული და ემბოლიური დაზიანება).



კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
მეცნიერების აზრით, ყოველდღიურად ჩაის მიღებისას დემენციის რისკი 50%-ით მცირდება. „დემენციის გენის“ არსებობისას კი ტვინში ტოქსიური ნადებების წარმოქმნის ალბათობა 86%-ით მცირდება. აღსანიშნავია, რომ შავი და მწვანე ჩაი ტვინისთვის ერთნაირად სასარგებლოა.
რედაქციაში ბევრი წერილი შემოდის, როდესაც მკითხველს აინტერესებს როგორ მოიშორონ კოჟრები. გეტყვით, რომ აფთიაქებში იყიდება კოჟრის (ე.წ. "მაზოლის") საწინააღმდეგო "პლასტირები". მის გამოყენებამდე უნდა გაიკეთოთ თბილი წყლის აბაზანა, შემდეგ კარგად გაიმშრალოთ ის ადგილი, სადაც კოჟრი გაქვთ
იაპონია მოსახლეობის დღეგრძელობის კუთხით მსოფლიო ლიდერის პოზიციებს კარგავს. მას მალე სამხრეთ კორეა გადაასწრებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ გადახედა თავის პროგნოზებს და მნიშვნელოვანი ანალიზი გაუკეთა 35 განვითარებულ ქვეყანაში სიცოცხლის ხანგრძლივობის მაჩვენებლებს.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
მუსიკის შექმნა და მოსმენა ინსულტგადატანილ, დემენციისა და აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ადამიანებს ურთიერთობაში ეხმარება. მუსიკა მათ შემოქმედებით პოტენციალს ხსნის. გარდა ამისა, ამ ადამიანების ოჯახებიც საზოგადოებისგან ნაკლებად გარიყულებად გრძნობენ თავს.
აშშ-ში შეიმუშავეს ინსულტის დიაგნოსტიკის მეთოდი თვალებით. ახალი მეთოდი გულისხმობს ბადურას შესწავლას (გადაღებას). ბადურა, როგორც მოგეხსენებათ, შეიცავს სინათლისადმი მგრძნობიარე უჯრედებს.
გვერდითი ამიოტროფიული სკლეროზი ერთ-ერთი მძიმე დაავადებაა. მისი განვითარების მექანიზმი დღემდე უცნობია. ბიოლოგებმა ახალი აღმოჩენით ამ პათოლოგიის რამდენიმე მექანიზმს მოჰფინეს ნათელი.
გვერდითი ამიოტროფიული სკლეროზი აზიანებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, რის გამოც ვითარდება ზემო და ქვემო კიდურების დამბლა და კუნთების ატროფია.
კანადელი და ამერიკელი ნეირომეცნიერების დასკვნით, სხვადასხვა ინტელექტუალური დონის ადამიანთა თავის ტვინის დიდი ჰემისფეროების ქერქი სისქით დაახლოებით ერთნაირია, თუმცა, მისი ცვლილების დინამიკა ასაკის შესაბამისად მნიშვნელოვნად განსხვავდება.
ადამიანების დაახლოებით 1,6 პროცენტს გააჩნია სარკისებური სინესთეზიის უნარი, რაც იმას ნიშნავს, რომ სხვა ადამიანის სხეულის რომელიმე ნაწილზე ზემოქმედებისას, ასეთივე შეხებას გრძნობენ საკუთრი სხეულის ანალოგიურ მიდამოზე.
ერთხელ, მარიტას გაჩენამდე რამდენიმე საათით ადრე, შემიყვანა ექთანმა წამლის სუნით გაჟღენთილ თეთრ პალატაში, ჩამომსვა მაღალ საწოლზე და დამტოვა. ვიჯექი საწოლზე და ფეხებს ჰაერში ვაკონწიალებდი, როგორც ბავშვობისას, გამოზრდილ მუცელზე ცისფერი ხალათი მქონდა შემოხვეული. შეშინებულ ორსულ ზღარბს ვგავდი, ექიმების დანახვაზე ეკლები რომ გამომდიოდა.
22 ივლისი 2016
ექიმების რჩევით, კონდენციონერების გამოყენება მინიმუმამდე უნდა შევზღუდოთ. საქმე ეხება საშიშ ბაქტერიას - ლეგიონელას.
08 ივნისი 2017
კემბრიჯის უნივერსიტეტისა და კომპანია Mars-ის თანამშრომლები დარწმუნდნენ იმაში, რომ შინაური ცხოველები ბავშვის სოციალური უნარების ჩამოყალიბებასა და ემოციურ მდგომარეობაზე დადებითად მოქმედებს. მეცნიერებმა დაადგინეს რომ ძაღლი, სხვა ცხოველებთან შედარებით, ოჯახში უფრო ნაკლებ კონფლიქტს იწვევს.
ყველა ექიმი ერთხმად აღნიშნავს, რომ ხანში შესულ ადამიანებს, ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად, სჭირდებათ ვარჯიში. თუმცა, ვიდრე დღის წესრიგში შევიტანთ ფიზიკური აქტივობის ახალ სახეობას, სჯობს ექიმსაც დავეკითხოთ, განსაკუთრებით ისინი, ვისაც ქრონიკული დაავადებები აწუხებს. ექსპერტები სპორტის ამ სახეობებს ურჩევენ ხანდაზმულ ადამიანებს:
E ვიტამინი - ძლიერი ანტიოქსიდანტია. მას შეიცავს მზესუმზირის, სოიოს ზეთი, ნაღების კარაქი, მზესუმზირა, ნუში, პარკოსანი კულტურები, ნიგოზი, ბროკოლი, მწვანილი, ქაცვი, ასკილი.
ბევრისთვის ნაცნობია, როდესაც, ძალიან დაღლილი წვები საწოლში და დაძინება პრობლემა ხდება. ექსპერტების მოსაზრებით, ეს ფენომენი აღგზნებითაა გამოწვეული და სავსებით ექვემდებარება ახსნას. საქმე მანკიერ წრეშია. რაც მეტ ღამეს ვატარებთ უძილობაში, მით მეტია იმის ალბათობა,