რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
რა არის პლექსიტი
რა არის პლექსიტი

პლექსიტი - ნერვული წნულის დაზიანება - ათასი ახალშობილიდან საშუალოდ ორს აღენიშნება. ის შედეგია გახანგრძლივებული, მძიმე მშობიარობისა, რომელიც ხელოვნური ჩარევით მიმდინარეობს. გვესაუბრება ნევროლოგი რუსუდან გაჩეჩილაძე.


- რამდენნაირი პლექსიტი არსებობს?
- დაზიანების ლოკალიზაციის მიხედვით განასხვავებენ კისრის, მხრისა და კუდუსუნ-წელის მიდამოს პლექსიტს.


კისრის პლექსიტი
კისრის წნულს ქმნის კისრის ზემოთა თავზურგტვინის ნერვები (I-IV), რომელთა საშუალებითაც ხდება კისრის კანისა და კუნთების, ნაწილობრივ კი თავისა და დიაფრაგმის ინერვაცია. კისრის პლექსიტის მიზეზი შეიძლება იყოს სიმსივნე, კისრის ლიმფური ჯირკვლების გადიდება, ინფექცია (გრიპი, ტუბერკულოზი, სიფილისი). კისრის არეში წარმოიშობა ტკივილი, უფრო ხშირად - წინა და გვერდით ზედაპირებზე, ასევე - ყურის მიდამოშიც. შესაძლოა განვითარდეს კისრის კუნთების დამბლა, დაზიანება ან დიაფრაგმის ნერვის დამბლა, რომელსაც მოჰყვება სუნთქვის დარღვევა, დიაფრაგმის მოძრაობის შეზღუდვა, არასრულყოფილად მუშაობს მუცლის პრესი, ავადმყოფი ვერ ლაპარაკობს ხმამაღლა, ვერ ახველებს, აწუხებს სლოკინი.


მხრის პლექსიტი
მხრის წნულს ქმნის კისრის ქვედა თავზურგტვინის (V, VI, VII, VIII) და გულმკერდის (I და II) ნერვები, რომლებიც მხრის სახსრის კუნთებისა და კანის, ბეჭების ზემოთა ნაწილისა და გულმკერდის, ზედა კიდურების მხრის სარტყლის, ზედა კიდურების სახსრებისა და მყესების ინერვაციას ახდენს. მხრის პლექსიტი შეიძლება გამოიწვიოს:

  • მხრის ამოვარდნილობამ;
  • ლავიწის ძვლის მოტეხილობამ;
  • ცეცხლნასროლმა ჭრილობამ;
  • სამშობიარო ტრავმამ;
  • ნარკოზისა და ყავარჯნის დამბლამ, რომელიც ხანგრძლივი ტრავმის შედეგია;
  • ხერხემლის ან ფილტვის მწვერვალის სიმსივნემ;
  • ლავიწქვეშა არტერიის ანევრიზმამ;
  • ინფექციურმა დაავადებამ (ტონზილიტმა, გრიპმა, ტუბერკულოზმა, ბრუცელოზმა);
  • ნივთიერებათა ცვლის დარღვევამ (დიაბეტმა, პოდაგრამ).

მთელი წნულის დაავადების დროს ზიანდება მხრის სარტყლისა და ზედა კიდურების კუნთები, ლავიწის ზედა და ქვედა არეებში წარმოიშობა ტკივილი, რომელიც გადაეცემა ხელში, პარესთეზიები ან ჰიპესთეზია, ხელის დუნე დამბლა მხრის სარტყლის კუნთის ატროფიით. რეფლექსები დაქვეითებული ან გამქრალია. სიმპათიკური ბოჭკოების დაზიანების გამო ვითარდება ვეგეტატიურ-ტროფიკული დარღვევები - ხელის ციანოზი (სილურჯე) ან სიფითრე, შეშუპება და ოფლიანობა, ფრჩხილების კვების (ტროფიკის) დარღვევა. ყველაზე ხშირად წნულის ზედა ან ქვედა ნაწილი ზიანდება. კისრისა და მხრის პლექსიტი ხშირად მწვავე ტკივილით იწყება. პროცესი კეთილსაიმედოდ მიმდინარეობს - ტკივილი თანდათან მცირდება, რეფლექსები და მგრძნობელობა აღდგება, თუმცა მძიმე (ტრავმულ) შემთხვევებში საქმე უფრო რთულადაა - ტკივილი კი გაივლის, მაგრამ რჩება ხელის დუნე დამბლა, კუნთის ატროფია, რეფლექსებისა და მგრძნობელობის აღდგენა ვერ ხერხდება. ყავარჯნისა და ნარკოზული დამბლების პროგნოზი უფრო საიმედოა, ვიდრე ახალშობილთა დამბლისა. ხანგრძლივი დამბლისა და პარეზის შემთხვევაში, რომლებსაც კუნთთა კონტრაქტურები მოჰყვება, პროგნოზი არასაიმედოა.


კუდუსუნ-წელის პლექსიტი
კუდუსუნ-წელის წნულს ქმნის წელისა და კუდუსუნის თავზურგტვინის ნერვების (I-IV წელისა და ნაწილობრივ XII გულმკერდისა, V წელისა და I-V კუდუსუნისა), რომლებიც ახდენს მუცლის გვერდითა და წინა კედლების კანისა და კუნთების, ასევე - საზარდულის არის, შორისის, გარეთა სასქესო ორგანოების, დუნდულა და ქვედა კიდურების კუნთების ინერვაციას. კუდუსუნ-წელის პლექსიტის მიზეზი შეიძლება იყოს კუდუსუნის, მენჯის ძვლების (სიმსივნე, ტრავმა), კუნთების, მცირე მენჯის ღრუს ორგანოთა (გინეკოლოგიური) დაავადებები, ორსულობა და მძიმე მშობიარობა (ნაყოფის თავით წნულზე ზეწოლა), ხერხემლის ტრავმა, ასევე - ინფექცია, ინტოქსიკაცია და დიაბეტი. კუდუსუნ-წელის პლექსიტისთვის დამახასიათებელია წელის ტკივილი, რომელიც ბარძაყების, დუნდულების, მუხლების არეში გადაეცემა. მოსალოდნელია ამ

You must have Flash Player installed in order to see this player.
უბნებში მგრძნობელობის დაქვეითება, ტერფის დამბლა. მყესოვანი რეფლექსები შესუსტებულია, სუსტდება ბარძაყის კუნთებიც. ქვედა კიდურები შუპდება. ოფლიანობა მომატებულია, დარღვეულია ფეხის ფრჩხილების ტროფიკა (კვება). პროცესის მიმდინარეობა და პროგნოზი პლექსიტის მიზეზზეა დამოკიდებული.


- რა იწვევს ახალშობილებში პლექსიტს? რატომ უწოდებენ მას სამშობიარო დამბლას? იკურნება თუ არა იგი?
- ახალშობილებში პლექსიტს ტრავმა იწვევს, ტრავმა კი მაშინ შეიძლება მიიღოს ნაყოფმა, როდესაც საშვილოსნოში არასწორად მდებარეობს და ბუნებრივი გზით დაბადება უჭირს, არ მოდის თავით, საჭირო ხდება მისი ხელით გამოყვანა ან შეტრიალება... ასეთ დროს შესაძლოა, ბავშვის ნერვული ბოჭკოები ზომაზე მეტად დაიჭიმოს ან ძვლოვან წარმონაქმნებზე მიიჭყლიტოს, მათ გარსში წარმოიშვას სისხლჩაქცევები, რომლებიც ნერვს დააწვება. მოსალოდნელია ლავიწის ძვლის მოტეხილობაც. ყოველივე ამის შედეგია ნერვული წნულის დაზიანება და დამბლა. ნერვული ბოჭკოების დაჭიმვის ან მათზე სისხლჩაქცევების ზეწოლის შემთხვევაში აღდგენითი პროცესი იწყება დაბადებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, ინტენსიურად მიმდინარეობს და იშვიათად ტოვებს ნარჩენ მოვლენებს. ნერვული ბოჭკოების გაგლეჯის, ბოჭკოებში სისხლჩაქცევის შემთხვევაში აღდგენითი პროცესი დუნედ მიმდინარეობს, გამორიცხული არ არის კუნთების ატროფია, კონტრაქტურები (მხრის სახსარში - მომხრელი და შიგნით მბრუნავი, იდაყვის), აღინიშნება ოსტეოპოროზი და დაზიანებული კიდურის ზრდაში ჩამორჩენა. ახალშობილებში კუდუსუნ-წელის დამბლა მშობიარობისას ნაყოფის ფეხებით ან დუნდულებით წინამდებარეობის შედეგია. დაზიანების შედეგად პროცესი ვრცელდება ქვედა კიდურებზე, ტერფზე. აღდგენითი პროცესი ნელა მიმდინარეობს და ნარჩენ მოვლენებსაც ტოვებს. არცთუ იშვიათად ერთდროულად ზიანდება ზემო და ქვემო სეგმენტები. ხელის დუნე დამბლა შესაძლოა შერწყმული იყოს ზურგის ტვინის სამშობიარო ტრავმის სიმპტომებთან (კისრის კუნთების სისუსტესთან, დიაფრაგმის დამბლასთან, სუნთქვის ფუნქციის დარღვევასთან). მშობიარობის დროს ნერვული წნულების დაზიანებას შესაძლოა თან ახლდეს ხერხემლის კისრის მალების დაზიანება (მოტეხილობა, გადაადგილება, ქვეამოვარდნილობა) ან მალების თანდაყოლილი დეფექტები. შედარებით მოზრდილ ბავშვებში ნერვული წნულების დაზიანებას იწვევს საყოფაცხოვრებო ან სპორტული ტრავმა. ამ შემთხვევაში დამბლა, ტკივილის სინდრომი, ვეგეტაციურ-ტროფიკული დარღვევები მალე გაივლის.


- როდის უნდა ჩაუტარდეთ მკურნალობა ახალშობილებს და რას გულისხმობს ის?
- მძიმე მშობიარობის შემდეგ ახალშობილის ტრავმირებული, დადამბლავებული ხელი ერთი კვირა უნდა მოვასვენოთ. კისრის მალების დაზიანების შემთხვევაში საჭიროა კისრის ნაწილის იმობილიზაცია. ხელი განზიდული უნდა იყოს. მეორე კვირიდან ინიშნება მსუბუქი მასაჟი, პასიური მოძრაობები, ფიზიოთერაპიული პროცედურებიდან - დაზიანებული წნულების ულტრაიისფერი დასხივება, ზურგის ტვინის სეგმენტის ელექტროფორეზი, დიადინამიური დენი, თერაპია ბ ჯგუფის ვიტამინებით. თვის ბოლოს რეკომენდებულია ელექტროსტიმულაცია. თუ ეფექტი ვერ მივიღეთ, საჭირო გახდება ნეიროქირურგიული მკურნალობა. დროული მკურნალობისას ხელის დუნე დამბლის პროგნოზი საიმედოა. ფეხის დამბლის დროს არცთუ იშვიათად ზიანდება მენჯის ღრუს ორგანოებიც. ქვედა სეგმენტის დაზიანების მკურნალობისას ესეც უნდა გავითვალისწინოთ. კურორტული თერაპია ჩვილი ბავშვებისთვის დაუშვებელია!


- როგორ მკურნალობენ მოზრდილ ასაკში პლექსიტს?
- მკურნალობა მიზეზზეა დამოკიდებულია. ინფექციური პლექსიტის დროს ინიშნება ანთების საწინააღმდეგო თერაპია, ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებები, სითბური პროცედურები, იონოფორეზი, მწვავე პერიოდის ჩაცხრობის შემდეგ - სამკურნალო ფიზკულტურა. ნივთიერებათა ცვლის შედეგად განვითარებული პლექსიტის დროს მკურნალობას თან ახლავს დიეტაც. გინეკოლოგიური დაავადებების თანმხლები პლექსიტის შემთხვევაში სამკურნალოდ აუცილებლად გამოიყენება B ჯგუფის ვიტამინები (B1 და B12), ფიზიოთერაპიული პროცედურები, სამკურნალო ფიზკულტურა. ქრონიკული, ხანგრძლივი პროცესების დროს ნაჩვენებია კურორტული თერაპია ტალახით, გოგირდის წყლებით. ლავიწქვეშა არტერიის ანევრიზმის, სიმსივნის, კისრის მალების ტრავმული დაზიანების დროს (ტრავმიდან 6 თვის შემდეგ) ქირურგიული ჩარევაა საჭირო. გახსოვდეთ: პლექსიტის მკურნალობა მისი გამოვლენისთანავე უნდა დაიწყოთ. ხშირად პირველი ნიშანი, ტკივილი, სუსტია და ასატანი, მაგრამ ნუ მიიყურისძირებთ, დროულად მიმართეთ ექიმს. ასწავლეთ ბავშვებს, არ დაგიმალონ სპორტულ დარბაზსა თუ ეზოში შემთხვევით მიღებული თუნდაც უმნიშვნელო ტრავმა. პლექსიტის დროს დაუშვებელია ფიზიკური დატვირთვა, გადაცივება და ტოქსიკურ ნივთიერებებთან მუშაობა. პროფილაქტიკა გულისხმობს ორგანიზმის გაკაჟებას, სამკურნალო ტანვარჯიშს. გამწვავების დროს მკურნალობა ბოლომდე უნდა მიიყვანოთ. ერიდეთ მძიმე ფიზიკურ შრომას.


 

თარიღი : 09-07-2014
shorena
გამარჯობათ ძალიან მაინტერესებს,ვარ 29 წლის ორსული მაქვს მშობიარობის ტრამვა ანუ მხრის პლექსიტი და ჩემთვის თუ შეიძლება მშობირობა? გთხოვთ მიპასუხოთ!!!
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
გარგარი შეიცავს ადვილად ასათვისებელ ნახშირწყლებს (გლუკოზას, ფრუქტოზას, საქაროზას), ორგანულ მჟავებს, მინერალურ (კალიუმის, კალციუმის, რკინის, ფოსფორის) მარილებს, A, B ჯგუფის, C, PP და სხვა ვიტამინებს,
სპეციალისტების თქმით, სექსუალური ცხოვრების დიდი ხნით შეკავება ქალის ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის საშიშია. ასეთ პირობებში ის უფრო ცუდად უმკლავდება სტრესს. საქმე ისაა, რომ სექსის დროს ხდება ენდორფინების - კარგი განწყობის ჰორმონები - გამომუშავება.
ადამიანთა უმრავლესობას, გამოსასვლელ დღეებში სადილობამდე უყვარს ლოგინში კოტრიალი, რის შემდეგაც თავს დამძიმებულად და მოდუნებულად გრძნობს.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
ერთხელ, მარიტას გაჩენამდე რამდენიმე საათით ადრე, შემიყვანა ექთანმა წამლის სუნით გაჟღენთილ თეთრ პალატაში, ჩამომსვა მაღალ საწოლზე და დამტოვა. ვიჯექი საწოლზე და ფეხებს ჰაერში ვაკონწიალებდი, როგორც ბავშვობისას, გამოზრდილ მუცელზე ცისფერი ხალათი მქონდა შემოხვეული. შეშინებულ ორსულ ზღარბს ვგავდი, ექიმების დანახვაზე ეკლები რომ გამომდიოდა.
აუტიზმს სიყვარულის ჰორმონები კურნავს - ეს ფრაზა ეკუთვნით ამერიკელ მკვლევარებს, რომლებიც აუტისტური სპექტრის დარღვევათა მქონე ახალგაზრდებს სწორედ სიყვარულის ჰორმონებით მკურნალობენ. აღნიშნული ჰორმონები ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებებია, რომლებიც სექსისა და მშობიარობის დროს გამოიყოფა.
თავის ტვინის ფუნქციობა შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდეს, თუ ადამიანი რეგულარულად და სწორად შეასრულებს სუნთქვით ვარჯიშებს. ამ დასკვნამდე მივიდნენ ფეინბერგსკის ჯანმრთელობისა და მედიცინის სკოლის მეცნიერები. მათი განცხადებით, სწორი სუნთქვის ტექნიკა საჭმლის მომნელებელი და სუნთქვის სისტემების ბევრი პათოლოგიის საუკეთესო პროფილაქტიკური საშუალებაცაა.
ციურიხის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა BIIB074 ნივთიერება აღმოაჩინეს, რომელსაც სამწვერა ნერვის ნევრალგიით დაავადებულებში ტკივილის შემსუბუქება შეუძლია. ამ ქრონიკულ დაავადებას თან ახლავს ყბა-სახის არეში მწვავე ტკივილი. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ BIIB074 ამ დაავადების დროს გამოყენებულ ყველა სხვა წამალზე უკეთესია.
ბევრისთვის ნაცნობია, როდესაც, ძალიან დაღლილი წვები საწოლში და დაძინება პრობლემა ხდება. ექსპერტების მოსაზრებით, ეს ფენომენი აღგზნებითაა გამოწვეული და სავსებით ექვემდებარება ახსნას. საქმე მანკიერ წრეშია. რაც მეტ ღამეს ვატარებთ უძილობაში, მით მეტია იმის ალბათობა,
რძე და ლუდი მნიშვნელოვან ვიტამინს შეიცავს, რომელსაც ქიმიოთერაპიისგან გამოწვეულ ტკივილთან გამკლავება შეუძლია. ტკივილი ქიმიოთერაპიის გვერდითი ეფექტის - ნერვის დაზიანების შედეგად აღმოცენდება. ამის გამო კიბოთი დაავადებულ პაციენტებს შეიძლება მგრძნობელობის გაზრდა და ტკივილი აღენიშნებოდეთ.
15 დეკემბერი 2016
კომპიუტერული თამაშები ხანდაზმულ ადამიანებს ჭკუასუსტობისგან იხსნის. კომპიუტერული თამაშების საშუალებით ტვინის ვარჯიში დემენციისკენ მიდრეკილი ადამიანების კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესების პროცესს ამუხრუჭებს.
08 თებერვალი 2017
აშშ-ის ჯანდაცვის ნაციონალური ინსტიტუტების მეცნიერების კვლევის მიხედვით დადგინდა, რა ხდება ტვინში ცხოვრების არასწორი წესის შემთხვევაში. კერძოდ, სიმსუქნის დროს იცვლება ტვინის დოფამინის, მოტივაციაზე პასუხისმგებელი რეცეპტორები.
ჰოლივუდის ასაკოვანმა ვარსკვლავებმა ერთ მშვენიერ დღეს ახალგაზრდობის გახანგრძლივებისა და ნაოჭების საწინააღმდეგო საშუალებების ძიება დაიწყეს. საუკეთესო ექიმებმა კი მიაგნეს „სასწაულმოქმედ საშუალებას“ - „სილამაზის ჩხვლეტას“. პირველი წარმატებული ჩხვლეტის შემდეგ ბოტოქსის ინექცია ჰოლივუდის გასართობადაც კი იქცა. სადღეისოდ ეს პროცედურა უბრალო მოკვდავთათვისაც ხელმისაწვდომია.

მძღოლები ხშირად ბრმად ენდობიან ნავიგატორებს, რასაც ზოგჯერ არასასიამოვნო ინციდენტი ახლავს თან. ლონდონის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ მსგავსი მოწყობილობა თრგუნავს ტვინის იმ ზონის აქტიურობას, რომელსაც ჩვენ ჩვეულებრივ, ნავიგაციისთვის ვიყენებთ. საჭიროა შევეცადოთ რუკაში დამოუკიდებლად გარკვევას.
კვლევებით დამტკიცებულია, რომ სმარტფონები უარყოფითად მოქმედებს ჯანმრთელობაზე, სოციალურ ურთიერთობებსა და განათლებაზე. თუმცა, ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა გამოარკვიეს, რომ მობილური ტელეფონის გარეშე ბევრ ახალგაზრდას პოსტტრავმული სტრესული მოშლილობის მსგავსი სიმპტომები აღენიშნება.