რუბრიკები
კონტუზია და კომოცია
კონტუზია და კომოცია

კონტუზია, მისი მიზეზები და თავისებურებანი კონტუზია ნაჟეჟს ნიშნავს. ეს არის პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც სხეულის მთელი ზედაპირის ან მისი უდიდესი ნაწილის დაჟეჟვის შედეგად ვითარდება. კონტუზია, ფაქტობრივად, ორგანიზმის საერთო დაშავებაა, შერყევა გარეგანი საფარველის დაუზიანებლად, რბილი ქსოვილების ადგილობრივი დახურული დაზიანება. ორგანიზმის საერთო დაშავება-დაზიანება სხვადასხვა მიზეზით შეიძლება მოხდეს: ძლიერი მექანიკური ზემოქმედებით (ჰაერის, წყლის ან ბგერითი ტალღის ძლიერი დარტყმით, მაგალითად, ყუმბარის გასკდომის შედეგად), მიწაზე დაცემით ან წყალში ვარდნით.

კონტუზია შესაძლოა წვრილი ქვების ან ქვიშის სხეულზე დაყრის შედეგადაც განვითარდეს ჩამონგრევის ან ჩამოზვავების დროს, წყალქვეშა აფეთქებისას ადამიანის ორგანიზმზე წყლის ტალღის ძლიერმა დარტყმამ გამოიწვიოს და ა. შ. კონტუზიას ახასიათებს გენერალიზებული დარღვევები, უპირველეს ყოვლისა, ცნობიერების (გონების) დაკარგვა, რომლის ხანგრძლივობაც კონტუზიის სიმძიმეზეა დამოკიდებული. კონტუზიას ყოველთვის არ ახლავს თან ორგანოებისა და ქსოვილების მექანიკური დაზიანება. მისი ძირითადი სიმპტომი, როგორც უკვე ითქვა, ცნობიერების დაკარგვაა, შესაძლოა კომის განვითარებაც. მსუბუქ შემთხვევებში გონების დაკარგვა რამდენიმე წუთს გრძელდება, საშუალო სიმძიმის კონტუზიის დროს - 1-4 საათს, ხოლო მძიმე შემთხვევებში - დღე-ღამეს, ხშირად - რამდენიმე დღეს და რამდენიმე თვესაც კი. ამასთან, მძიმე შემთხვევებში მოსალოდნელია სისხლის მიმოქცევისა და სუნთქვის სიცოცხლისთვის საშიში დარღვევა, შარდისა და განავლის უნებლიე გამოყოფა. კონტუზიის დროს დაჟეჟვის ადგილობრივი ნიშნები საერთოდ არ შეინიშნება ან უმნიშვნელოდაა გამოხატული, თუმცა შესაძლოა თან ახლდეს სხეულის სხვა მძიმე ადგილობრივი დაზიანებანი - კიდურების, ნეკნების მოტეხილობა, შინაგანი ორგანოების გახეთქვა, ქალა-ტვინის ტრავმა და სხვა. კონტუზიის შედეგი სხვადასხვაგვარია - სმენის, მხედველობის, მეტყველების დროებითი დაკარგვა შემდგომ მათი ნაწილობრივი ან სრული აღდგენით, ფსიქიკური ფუნქციების მძიმე დარღვევები. მძიმე კონტუზიის შედეგებიდან აღსანიშნავია სწრაფი დაღლა, რომელიც დიდხანს გასტანს, ცუდი თვითშეგრძნება, მომატებული გაღიზიანებადობა, ვეგეტოსისხლძარღვოვანი დარღვევები. კონტუზიის შემთხვევაში ცნობიერების დაბრუნების შემდეგ ყოველთვის აღინიშნება ძლიერი თავის ტკივილი, ხშირად - გულისრევა, ღებინება (კვებისგან დამოუკიდებლად), თავბრუხვევა, განსაკუთრებით - თავის მიბრუნება-მობრუნებისას, ამნეზია (მეხსიერების სრული ან ნაწილობრივი დაკარგვა), სმენისა და მეტყველების დარღვევა. სმენის განსკუთრებით მძიმე დარღვევები, სრულ დაკარგვამდე, ჩვეულებრივ, შეინიშნება ბაროტრავმის დროს. ამ დროს, როგორც წესი, სმენის დაკარგვა სმენის აპარატის ორგანულ დაზიანებასთან არის დაკავშირებული, სხვა შემთხვევებში კი სმენისა და მეტყველების დარღვევა (ენაბორძიკობა, სიმუნჯე) ფსიქოგენურ ხასიათს ატარებს და არამყარია. სიყრუე და მუტიზმი (მეტყველების სრული შეკავება) სწორი მკურნალობის შემთხვევაში, ჩვეულებრივ, 5-6 დღეში გაივლის.
 

თავის ტვინის კონტუზია
განსაკუთრებით მძიმედ მიმდინარეობს თავის ტვინის კონტუზია. მას ახასიათებს როგორც ზოგადი (გონების დაკარგვა, სუნთქვის დარღვევა, სისხლის მიმოქცევის დარღვევა და სხვა), ასევე ტვინის ქსოვილის დაზიანებული კერების ლოკალიზაციასთან დაკავშირებული დარღვევები. თუ კონტუზიური კერა თავის ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს ცენტრალური ხვეულის წინა და უკანა არეში მდებარეობს, აღინიშნება მგრძნობელობის მოშლა, პარეზები. მარცხენა შუბლის ან საფეთქლის წილის დაჟეჟილობის დროს ხშირად ვითარდება მეტყველების დარღვევა. თავის ტვინის კონტუზიას შესაძლოა თან ახლდეს სისხლჩაქცევა ან ტვინის ქსოვილის მიჭყლეტა ტვინის სისხლძარღვებიდან გადმოღვრილი სისხლით. თავის ტვინის კონტუზიის გამო მოგვიანებით ზოგჯერ ეპილეფსიური გულყრები ვითარდება. თავის ტვინის კონტუზიის დროს გამოხატული სიმპტომები თავის ტვინის შერყევის ანალოგიურია. ხშირია სისხლდენა ცხვირიდან და ყურიდან, ვითარდება სიყრუე და მუტიზმი. ყველა ეს ცვლილება შექცევადია, თუმცა ამ შექცევადობის დრო და ვადები განსხვავებულია ანუ სხვადასხვა პაციენტში, ორგანიზმის ინდივიდუალური თავისებურებებისა და კონტუზიის სიმძიმის მიხედვით, დარღვევათა აღდგენა სხვადასხვა ვადაში ხდება. ჰაერის ტალღით გამოწვეული კონტუზიის დროს, ისევე როგორც ტვინის შერყევისას, ხშირად იჩენს თავს მწვავე და მძიმე ფსიქიკური დარღვევები, თავბრუხვევა, თავის ტკივილი, გაღიზიანებადობა, თავშეუკავებლობა. ზოგჯერ დიდხანს რჩება ვეგეტატიური დარღვევები - მომატებული ოფლიანობა, გახშირებული გულისცემა, ძილიანობა, ხელის მტევნების სილურჯე, პერიოდულად თავის ტვინისაკენ სისხლის აუტანელი მოწოლა და სხვა.


თვალების კონტუზია
თვალის კაკლების კონტუზია ორგვარია - პირდაპირი და არაპირდაპირი. პირდაპირი კონტუზიის მიზეზი თვალის კაკალზე მსხვილი საგნის, მაგალითად მუშტის, ბურთის დარტყმაა, ან კიდევ შეშის ჩეხვის დროს დიდი ნაფოტის მოხვედრა. არაპირდაპირი კონტუზია მიიღება მაგალითად, ვარდნისას, მთელი სხეულის შერყევისას. დარტყმის ძალასა და მიმართულებაზე, ასევე მატრავმირებელი სხეულის მასასა და მოძრაობის სიჩქარეზე დამოკიდებულებით ვითარდება სხვადასხვა სახის ცვლილებები, ქუთუთოების სიღრმეში უმნიშვნელო სისხლჩაქცევით დაწყებული, თვალის მძიმე დაზიანებებით, მათ შორის თვალის კაკლის გახეთქვით დამთავრებული. პირდაპირი ძლიერი დარტყმა თვალის არეში იწვევს ყველა სტრუქტურის უკან ცდომას მოკლე ხნით, მაგრამ ვინაიდან თვალის კაკალი დახშული, სითხით ამოვსებული სტრუქტურაა, აღნიშნული ცდომის შედეგად თვალის კაკლის ფიბროზული კაფსულა მკვეთრად იწელება.




კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
"იყიდება კოშკურა ამწე КБ-403 А გამართულ, მუშა...
"სასწრაფოდ ვყიდი ტანსაცმელს! მაქვს ზედები, კაბები, სარაფნები...
"იყიდება ნისანის რადიატორი, თითქმის ახალი"