რუბრიკები
როგორ ვმართოთ ბრონქული ასთმა, ატოპიური დერმატიტი და სხვა ალერგიული დაავადებები




ასთმის მკურნალობის II ეტაპია ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების გამოყენება. ამ ჯგუფს მიეკუთვნება: საინჰალაციო სისტემური კორტიკოსტეროიდები, ნატრიუმის ნედოკრომილი და კრომოგლიკატი, გახანგრძლივებული მოქმედების ბეტა2 აგონისტები საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდებთან კომბინირებულად, გახანგრძლივებული თეოფილინი, ლეიკოტრიენების რეცეპტორების ანტაგონისტები. პრიორიტეტულ ბაზისურ თერაპიად მიიჩნევა საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდები, ბეკლამეტაზონი (ბეკლაზონი, ბეკოტიდი, პულმიკორტი, ფლიქსოტიდი). უფრო ეფექტური და პერსპექტიულია საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდის კომბინაცია ხანგრძლივმოქმედ ბეტა2 აგონისტთან. ამ ჯგუფს მიეკუთვნება სერეტიდი და ფორაკორტი, რომლებიც ამჟამად საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზეც მოიპოვება, თუმცა ზოგიერთი პაციენტი ნათესავების მიერ უცხოეთიდან გამოგზავნილ სიმბიკორტსაც წარმატებით იყენებს. აღნიშნული პრეპარატები ორმაგი ეფექტით გამოირჩევა: კორტიკოსტეროიდები ქრონიკულ ანთებას თრგუნავს და ბრონქების ჰიპერრეაქტიულობას ამცირებს, ხოლო ბეტა2 აგონისტები ადუნებს ბრონქების გლუვ კუნთებს და ამით აფართოებს ბრონქებისა და ალვეოლების სანათურს, გარდა ამისა, თრგუნავს სასუნთქი სისტემის იმ  მედიატორების გამოთავისუფლებას, რომლებიც ბრონქების რეაქტიულობის მომატებაში მონაწილეობენ და ამით ბრონქების ლორწოვანის შეშუპებას ამცირებს. ბრონქული ასთმის მძიმე გამწვავების დროს გამოიყენება სისტემური  კორტიკოსტეროიდები - პრედნიზოლონი, პოლკორტოლონი, დექსამეტაზონი, მედროლი. მათი გამოყენება შემანარჩუნებელი თერაპიული ეფექტისათვის არარეკომენდებულია, რადგან იწვევენ გვერდით ეფექტებს - მინერალური და ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევას, ცვლილებებს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში და სხვა.  აქედან გამომდინარე, პაციენტს მუდმივი კონტაქტი უნდა ჰქონდეს ექიმთან, რათა ასთმა სწორად იყოს მართული როგორც რემისიის პერიოდში, ისე გამწვავების დროს.


- რა სიახლეა დღეისთვის ბრონქული ასთმის მკურნალობისა და, საზოგადოდ, დაავადებისადმი მიდგომის თვალსაზრისით?
- დღეს ასთმის სამკურნალოდ წარმატებით გამოიყენება ლეიკოტრიენების დამთრგუნველი პრეპარატები. ლეიკოტრიენები არის მედიატორები, რომლებიც ასთმის დროს სპეციფიკური უჯრედებიდან გამოიყოფა და ბრონქების შევიწროებას იწვევს. აღნიშნული ჯგუფის პრეპარატებია აკოლატი, სინგულარი - მონტელუკასტი. საქართველოში ამჟამად რეგისტრირებულია ანტილეიკოტრიენული პრეპარატი ვანსეარი (აბების სახით, 4-5-10 მგ დოზით ბავშვებისა და მოზრდილებისთვის). ასთმის საწინააღმდეგო პრეპარატებს მიაკუთვნებენ აგრეთვე მოსახლეობისთვის კარგად ცნობილ ინტალს - ნატრიუმის კრომოგლიკატს და ტაილედს - ნატრიუმის ნედოკრომილს. ისინი იწვევენ იმ უჯრედების სტაბილიზაციას, რომლებიც ალერგიული რეაქციის დროს ბრონქოსპაზმის განმაპირობებელ მედიატორებს გამოყოფენ. ბრონქების გამაფართოებელი პრეპარატებიდან გამოიყენება ხანგრძლივი მოქმედების თეოფილინი (თეოპეკი, თეოტარდი, პუროქსანი). თეოფილინის ხანმოკლე მოქმედების პრეპარატს, ეუფილინს, ასევე კარგად იცნობს მოსახლეობა - მას სულხუთვის შეტევის მოსახსნელად იყენებენ. მწვავე შეტევის კუპირებისთვის გამოიყენება ასევე ხანმოკლე მოქმედების ბეტა2 აგონისტები: ბეროტეკი, ვენტოლინი, სალბუტამოლი. საინჰალაციო პრეპარატებიდან ბრონქოსპაზმის მოსახსნელად მაღალი ეფექტურობით გამოირჩევა ატროვენტი და ბეროდუალი, რომელთა მოქმედების მექანიზმი სხვა საინჰალაციო ბრონქოდილატატორებისგან რამდენადმე განსხვავებულია. ყველა ეს მედიკამენტი ასთმის სამკურნალოდ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სხვადასხვა გზით - როგორც შინაგანად, ასევე ვენაში ან კუნთებში საინექციოდ თუ საინჰალაციოდ. რა თქმა უნდა, ბრონქული ასთმის დროს უპირატესობით სარგებლობენ საინჰალაციო პრეპარატები, ვინაიდან ამგვარად ტრაქეობრონქულ ხეში სწრაფად აღწევს მედიკამენტის სამკურნალო კონცენტრაცია. ალერგიული ასთმის მკურნალობის გავრცელებულ და კარგად შესწავლილ მეთოდს წარმოადგენს ალერგენსპეციფიკური იმუნოთერაპია. ეს გახლავთ უკვე დადგენილი ალერგენით მკურნალობის კურსი. მისი ეფექტურობა კვლევათა მთელმა წყებამ დაადასტურა. იმუნოთერაპია უზრუნველყოფს ასთმის სიმპტომების შემცირებას,  ბრონქების ჰიპერრეაქტიულობის დაქვეითებას, ხელს უშლის ალერგიული რინიტის ასთმაში გადასვლას. ამ მეთოდის წყალობით შეიძლება შეფერხდეს (უფრო მეტად - ბავშვებში) ორგანოთა სენსიბილიზაცია ახალი ალერგენებისადმი. რაც უფრო ადრეულ ასაკსა და ადრეულ სტადიაში დაიწყება იმუნოთერაპია,  მით უფრო მაღალი იქნება მკურნალობის ეფექტი.


ალერგიული დერმატიტი
- როგორია ალერგიული დერმატიტის გამოვლინება?
- კანის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ალერგიული დაავადებაა ატოპიური დერმატიტი (მისი სინონიმია ატოპიური ეგზემა). ის ქრონიკული ანთებითი დაავადებაა და, წესისამებრ, ადრეულ ბავშვობაში ვითარდება. ატოპიური დერმატიტი მემკვიდრეობითი ხასიათისაა და ამ დაავადებისადმი გენეტიკურად განწყობილ ადამიანებს ემართებათ. ატოპიური დერმატიტი ორგვარი წარმოშობისაა: ალერგიული ანუ ეგზოგენური და არაალერგიული ანუ ენდოგენური. ასიდან 70-85 შემთხვევაში დაავადება ალერგიული ფორმისაა, ახასიათებს კანის გამოხატული ქავილი, ხშირი გამწვავება, განსაკუთრებული ლოკალიზაცია და კანის თავისებური დაზიანება.


- უმთავრესად რომელ ალერგენებზე ვლინდება ატოპიური დერმატიტი და რას უნდა ერიდონ ამ პრობლემის მქონე პაციენტები?
- ადრეულ ბავშვობაში დაავადების გამომწვევი მთავარი ალერგენი კვებითია: რძე, კვერცხი, მიწის თხილი, სოია, ჭვავი, ნიგოზი, თევზი. ამ ალერგენების მიმართ დაავადება ბავშვის სიცოცხლის პირველსავე წლებში გამოვლინდება. 5 წლის ასაკში ბავშვთა უმრავლესობას უვითარდება ტოლერანტობა იმ პროდუქტების მიმართ, რომელთაც ადრე ვერ იტანდნენ, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ამ ხნის განმავლობაში დიეტას იცავდნენ. 5 წლიდან ატოპიური დერმატიტის გენეზში იზრდება ინჰალაციური ალერგენების როლი. ესენია ოთახისა და ბიბლიოთეკის მტვერი,  მტვრის ტკიპა,  ცხოველების ბეწვი,  ბუმბული, მცენარეთა მტვერი. ატოპიური დერმატიტის გამწვავებას ხშირად იწვევს ბაქტერიული და სოკოვანი ალერგენებიც. დაავადების გამწვავებაში არანაკლებ როლს ასრულებს ეგრეთ წოდებული ირიტანტები - ცხელი წყალი, ქლორირებული წყალი, სარეცხი საშუალებები, ღრუბელი, სადეზინფექციო საშუალებები, ახალი ხილის წვენები, ციტრუსი, პომიდორი, ხენდრო. დერმატიტის განვითარების ხელშემწყობი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია სტრესული სიტუაცია. დაავადების მთავარი გამოვლინებაა ქავილი, რომელსაც ხშირად ალერგიული ხასიათი აქვს. კანის დაზიანება სხვადასხვაგვარია: გაწითლება, აქერცვლა... ქავილის გამო კანის მთლიანობის დარღვევას ხშირად ინფექციის შეჭრაც კი მოსდევს. დაავადებისთვის დამახასიათებელია აგრეთვე თვალისა და თვალბუდის თავისებური შესახედაობა, კანის ცვლილება იდაყვის, მუხლქვეშა ფოსოებში, ხელის მტევნებზე. ატოპიური დერმატიტი ხშირად რთულდება ბაქტერიული, სოკოვანი ან ვირუსული გენეზის მეორეული ინფექციით. პროფილაქტიკისთვის საჭიროა:



კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები