რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
ექოსკოპია

ჩვენს ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სამედიცინო გამოკვლევების რეიტინგული გამოკითხვა რომ ჩაგვეტარებინა, ექოსკოპია უდავო ლიდერი იქნებოდა. რას ემყარება ეს გამოკვლევა, რომელ ორგანოთა დაავადების დროს არის ის ინფორმაციული, რაზე მეტყველებს შემთხვევით აღმოჩენილი ცვლილებები? ჩვენს ამ და სხვა შეკითხვებს უპასუხებს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რადიოლოგიის დეპარტამენტის ულტრასონოგრაფიის მიმართულების სრული პროფესორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის დიაგნოსტიკური და ინტერვენციული რადიოლოგიის ცენტრის ხელმძღვანელი, ულტრასონოგრაფიის სასწავლო ცენტრ GEOJEFF-ის დირექტორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი მალხაზ მიზანდარი.

- რას ემყარება ექოსკოპიური კვლევა, როგორ მიიღება აპარატის ეკრანზე გამოსახულება?
- ექოსკოპიური ანუ ულტრაბგერითი კვლევა ემყარება გამოსაკვლევი ქსოვილების აკუსტიკურ თავისებურებათა განსხვავებას. სწორედ ეს განსხვავება გვაძლევს საშუალებას, ეკრანზე საკვლევი ორგანოების გამოსახულება მივიღოთ. ტრანსდუსერი, რომელსაც ადამიანს სხეულის განსაზღვრულ ადგილზე ათავსებენ, გამოსცემს ულტრაბგერას. ეს არის მაღალი სიხშირის ბგერა, რომელსაც ადამიანის ყური ვერ აღიქვამს. ულტრაბგერა ვრცელდება ქსოვილებში, მათი განსხვავებული აკუსტიკური თვისებების გამო სხვადასხვაგვარად აირეკლება და ექოს სახით უკან ბრუნდება. არეკლილი ულტრაბგერა აღიქმება ტრანსდუსერის მიერ და ეკრანზე ფიქსირდება მნათი წერტილების სახით. მარტივად და გასაგებად თუ ავხსნით, ექოსკოპია ექოლოკაციის პრინციპს ემყარება. ყველამ იცის, რომ ულტრაბგერითი ექოლოკაციის მეშვეობით განსაზღვრავენ ოკეანის სიღრმეს, ადგენენ ოკეანეში თევზების არსებობა-არარსებობას. ანალოგიური პრინციპით ხდება ადამიანის ორგანიზმის კვლევაც.


- რა განსხვავებაა ძველ და თანამედროვე აპარატებს შორის და რამდენად მნიშვნელოვანია ეს განსხვავება პაციენტისათვის?
- თანამედროვე და ძველი აპარატები ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. განსხვავება უპირველეს ყოვლისა გამოსახულების ხარისხს და, ამის კვალობაზე, მიღებული ინფორმაციის სიზუსტეს ეხება. ძველ აპარატებს არ გააჩნდა "რუხი სკალა"; თანამედროვე დანადგარებს კი 256 გრადაციის მქონე რუხი სკალა აქვს, თუმცა არსებობს 32-64 გრადაციის მქონე აპარატებიც. ასეთი აპარატით მიღებული გამოსახულება ნაკლებად კონტრასტულია. წარსულში არ იყო არც დოპლერი, რაც მეტად მნიშვნელოვანია ორგანოთა სისხლმომარაგების, სისხლის ნაკადის სიჩქარის შესაფასებლად. აშკარაა, რომ მნიშვნელოვანი განსხვავება ძველ და თანამედროვე აპარატებს შორის პაციენტისთვის არსებითია, რადგან თანამედროვე აპარატურა ნიშნავს უფრო უკეთეს გამოსახულებას, მეტ ინფორმაციას, ესე იგი უფრო ზუსტ დიაგნოზს.


- რომელ ორგანოთა დაავადებების დიაგნოსტიკისთვის არის ინფორმაციული ექოსკოპიური კვლევა და რომელი ორგანოებისთვის - არა?
- ექოსკოპიურად შესაძლებელია პრაქტიკულად ნებისმიერი ორგანოსა და რბილი ქსოვილის გამოკვლევა. კვლევას დაბრკოლებას უქმნის აირები და ძვლები, ამიტომ ექოსკოპია არ მიიჩნევა კვლევის უმჯობეს მეთოდად კუჭისა და ნაწლავების გამოკვლევისას, თუმცა მისი მეშვეობით განსაზღვრული ინფორმაციის მიღება ამ ორგანოების მდგომარეობის შესახებაც არის შესაძლებელი.


- საჭიროა თუ არა სპეციალური მომზადება ექოსკოპიური კვლევისთვის?
- აუცილებელი არ არის, თუმცა სასურველია, პაციენტმა დილით საკვები არ მიიღოს, რათა კვლევის დროს ნაღვლის ბუშტი შეკუმშული არ იყოს. კარგი ვიზუალიზაციისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ნაწლავებში დიდი რაოდენობით აირი არ იყოს. წინამდებარე ჯირკვლის ანუ პროსტატის, ასევე საშვილოსნოსა და საკვერცხეების ექოსკოპიის დროს პაციენტს შარდის ბუშტი სავსე უნდა ჰქონდეს. სავსე შარდის ბუშტი ერთგვარი აკუსტიკური ფანჯრის როლს ასრულებს - ის საშუალებას გვაძლევს, ულტრაბგერა მცირე მენჯის ორგანოებისკენ მივმართოთ. როცა შარდის ბუშტი დაცლილია, ამ არეს ნაწლავები იკავებს, რაც ექოლოკაციას დაბრკოლებას უქმნის, სავსე შარდის ბუშტი

კი ნაწლავებს მაღლა სწევს.


- ღვიძლის რომელ დაავადებათა დიაგნოსტიკისთვის არის ექოსკოპია ინფორმაციული? შესაძლებელია თუ არა, მისი მეშვეობით ერთმანეთისგან განვასხვაოთ კეთილთვისებიანი და ავთვისებიანი სიმსივნეები?
- ექოსკოპია ინფორმაციულია ღვიძლის ნებისმიერი დაავადების დროს. მართალია, ზოგიერთი პათოლოგიის შემთხვევაში მისი მეშვეობით მიღებული ინფორმაცია ძალიან მნიშვნელოვანია, ზოგიერთის შემთხვევაში კი ნაკლებად მნიშვნელოვანი, მაგრამ განსაზღვრულ წარმოდგენას ღვიძლის დაავადების შესახებ თითქმის ყოველთვის გვიქმნის. განსაკუთრებით ინფორმაციულია ექოსკოპია ღვიძლის კეროვანი დაზიანების - კისტის, სიმსივნის დროს. რაც შეეხება სიმსივნის ბუნებას, არის შემთხვევები, როცა ამის დადგენა შეუძლებელია არა მარტო ექოსკოპიის, არამედ კომპიუტერული ტომოგრაფიისა და ბირთვულ-მაგნიტურ-რეზონანსული კვლევის მეშვეობითაც კი - საჭირო ხდება ღვიძლის პუნქციური ბიოფსია, თუმცა ხშირად ექოსკოპიური მონაცემები საშუალებას გვაძლევს, გამოვთქვათ ვარაუდი წარმონაქმნის ბუნების შესახებ და ზოგჯერ საკმაოდ მაღალი ალბათობითაც კი.


- როგორია ექოსკოპიის როლი ღვიძლის დიფუზური დაავადებების დიაგნოსტიკაში? პაციენტები ხშირად გვეკითხებიან, როგორი უნდა იყოს ღვიძლის სტრუქტურა, რას ნიშნავს ორგანოს წვრილ თუ მსხვილმარცვლოვნება, რამდენად მართებულია ექოსკოპიით ღვიძლის ცხიმოვანი ინფილტრაციის დიაგნოზის დასმა.
- ექოსკოპია მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაძლევს ღვიძლის დიფუზური დაავადებების (ჰეპატიტის, ციროზის) დროსაც. თუმცაღა ექოსკოპიური ცვლილებების მიხედვით დაავადების მიზეზსა და ორგანოს ფუნქციურ მდგომარეობაზე ვერ ვიმსჯელებთ - ამისთვის აუცილებელია ლაბორატორიული კვლევა. ჯანმრთელ ღვიძლს, ჩვეულებრივ, ერთგვაროვანი ან წვრილმარცვლოვანი სტრუქტურა აქვს. ღვიძლის არაერთგვაროვნება და მსხვილმარცვლოვანება დაავადების მანიშნებელია. ექოსკოპიურ მონაცემებზე დაყრდნობით ექიმს, რომელიც კვლევას ატარებს, შეუძლია დაადგინოს ღვიძლის ცხიმოვანი ინფილტრაციის არსებობა, თუმცა ცვლილების მიზეზზე ვერც ამ შემთხვევაში ვიტყვით რამეს. მის გამოსავლენად აუცილებელია შემდგომი კვლევა. ღვიძლის დიფუზური დაავადებების დროსაც ზუსტი დიაგნოზის დასასმელად ხშირად ბიოფსიაა აუცილებელი.



თარიღი : 09-07-2014
მადლობა ასეტი საინტერესო სტატიისთვის
რა ცვლილებებზე მიანიშნებს ფარისებური ჯირკვლის ექოიგენობის შემცირება? ასევე რაზე მიგვანიშნებს ვასკულარიზაციის გაძლიერება?
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
გარგარი შეიცავს ადვილად ასათვისებელ ნახშირწყლებს (გლუკოზას, ფრუქტოზას, საქაროზას), ორგანულ მჟავებს, მინერალურ (კალიუმის, კალციუმის, რკინის, ფოსფორის) მარილებს, A, B ჯგუფის, C, PP და სხვა ვიტამინებს,
სპეციალისტების თქმით, სექსუალური ცხოვრების დიდი ხნით შეკავება ქალის ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის საშიშია. ასეთ პირობებში ის უფრო ცუდად უმკლავდება სტრესს. საქმე ისაა, რომ სექსის დროს ხდება ენდორფინების - კარგი განწყობის ჰორმონები - გამომუშავება.
"გაბოროტებული" (Breaking Bad) ამერიკული კრიმინალური დრამაა, რომელიც 2008-2013 წლებში გადიოდა AMC-ზე. იგი დღემდე ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ და მაღალრეიტინგულ სერიალად. გთავაზობთ საინტერესო ეპიზოდებს სერიალიდან:
15 დეკემბერი 2016
კომპიუტერული თამაშები ხანდაზმულ ადამიანებს ჭკუასუსტობისგან იხსნის. კომპიუტერული თამაშების საშუალებით ტვინის ვარჯიში დემენციისკენ მიდრეკილი ადამიანების კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესების პროცესს ამუხრუჭებს.
08 თებერვალი 2017
აშშ-ის ჯანდაცვის ნაციონალური ინსტიტუტების მეცნიერების კვლევის მიხედვით დადგინდა, რა ხდება ტვინში ცხოვრების არასწორი წესის შემთხვევაში. კერძოდ, სიმსუქნის დროს იცვლება ტვინის დოფამინის, მოტივაციაზე პასუხისმგებელი რეცეპტორები.
ჰოლივუდის ასაკოვანმა ვარსკვლავებმა ერთ მშვენიერ დღეს ახალგაზრდობის გახანგრძლივებისა და ნაოჭების საწინააღმდეგო საშუალებების ძიება დაიწყეს. საუკეთესო ექიმებმა კი მიაგნეს „სასწაულმოქმედ საშუალებას“ - „სილამაზის ჩხვლეტას“. პირველი წარმატებული ჩხვლეტის შემდეგ ბოტოქსის ინექცია ჰოლივუდის გასართობადაც კი იქცა. სადღეისოდ ეს პროცედურა უბრალო მოკვდავთათვისაც ხელმისაწვდომია.

მძღოლები ხშირად ბრმად ენდობიან ნავიგატორებს, რასაც ზოგჯერ არასასიამოვნო ინციდენტი ახლავს თან. ლონდონის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ მსგავსი მოწყობილობა თრგუნავს ტვინის იმ ზონის აქტიურობას, რომელსაც ჩვენ ჩვეულებრივ, ნავიგაციისთვის ვიყენებთ. საჭიროა შევეცადოთ რუკაში დამოუკიდებლად გარკვევას.
კვლევებით დამტკიცებულია, რომ სმარტფონები უარყოფითად მოქმედებს ჯანმრთელობაზე, სოციალურ ურთიერთობებსა და განათლებაზე. თუმცა, ბუდაპეშტის უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა გამოარკვიეს, რომ მობილური ტელეფონის გარეშე ბევრ ახალგაზრდას პოსტტრავმული სტრესული მოშლილობის მსგავსი სიმპტომები აღენიშნება.