რუბრიკები
კითხვა–პასუხი - სტომატოლოგია
18-08-2011
-დროდადრო პირის ღრუში მაქვს სტომატიტი. რა წამალს მირჩევთ? ან რაიმე ხალხური მეთოდი თუ არსებობს მის მოსაშორებლად?

- სტომატიტი სხვადასხვა სახის შეიძლება იყოს. იგი  ხშირად წარმოადგენს კუჭ-ნაწლავის დაავადებების და ალერგიული მოვლენების გამოვლინებას პირის ღრუში. ამიტომ მის სამკურნალოდ უნდა მიმართოთ ზოგად თერაპევტს ან გასტროენტეროლოგსა და ალერგოლოგს. ადგილობრივი მდგომარეობის შესამსუბუქებლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ ხოლისალის მალამო დაზიანებულ უბანზე წასასმელად, დღეში 4-5-ჯერ. გამწვავების პერიოდში შეზღუდეთ მლაშე, ცხარე და საკმაზიანი კერძების მიღება. ასევე ეფექტურია შაბი, დაიდეთ დაზიანებულ მონაკვეთზე 5-10 წუთის მანძილზე დღეში 2-ჯერ.

ქვემოთ მოგაწვდით მცირე ინფორმაციას სტომატიტის სახეების შესახებ:

*გინგივო-სტომატიტი (ვენსანის) ცნობილია წყლულოვან-ნეკროზული სტომატიტის სახელით. გამომწვევი მიზეზია თითისტარისმაგვარი ჩხირები. შეიძლება მიმდინარეობდეს მწვავე, ქვემწვავე და ქრონიკული ფორმით. ზოგჯერ დაავადება ვრცელდება მხოლოდ ღრძილებზე, ან გადადის ლორწოვანი გარსის სხვა უბნებზე. დაავადების ხელშემწყობი ფაქტორებია ორგანიზმის წინააღმდეგობის გაწევის უნარის დაქვეითება, ლორწოვანი გარსის დაზიანება, პირის ღრუში მიმდინარე ქრონიკული ანთებადი პროცესები. დაავადება გვხვდება ახალგაზრდა ასაკში (17-30 წელი).

დაავადება იწყება ნერწყვის გაძლიერებული გამოყოფით და ტკივილით ჭამის დროს. აღინიშნება სასხლდენა ღრძილებიდან. ამას ემატება საერთო სისუსტე და ცუდი სუნი პირის ღრუდან. ღრძილები შეწითლებულია და ვითარდება კატარალური ანთება. ლიმფური კვანძები გადიდებულია. ანთება გადადის ნეკროზულ ფორმაში და ვრცელდება ძვლოვან ქსოვილამდე. პროცესი გადადის ლოყის ლორწოვან გარსზე და ხახის პირზე. შეიძლება ენაც მოიცვას. წყლულოვანი ზედაპირი დაფარულია მორუხო-მომწვანო ნეკროზული აფსკით. პირიდან მყრალი სუნია. მოშლილია ღეჭვის, მეტყველების, ყლაპვის ფუნქცია. გამოხატულია ინტოქსიკაციას.  დაავადების ქრონიკულ ფორმას აქვს უფრო კეთილთვისებიანი მიდინარეობა და ზოგადი მდგომარეობა შედარებით დამაკმაყოფილებელია.

მკურნალობის მიზნით საჭიროა ორგანიზმის ზოგადი მდგომარეობის შეფასება და ადგილობრივი სამკურნალო ღონისძიებების გატარება. უნდა მოშორდეს ადგილობრივი გამაღიზიანებელი ფაქტორი (მაგალითად კბილის ქვა, ნეკროზული ქსოვილი), მოიხსნას ტკივილი, პირის ღრუ ანტისეპტიკური ხსნარით დამუშავდეს. გარდა ამისა აუცილებელია კალორიული დიეტა, ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობა, ვიტამინოთერაპია, ფიზიოთერაპია.

-კონტაქტური ალერგია (სტომატიტი)_გამომწვევი შეიძლება იყოს მრავალი ადგილობრივად გამოსაყენებელი ნივთიერება: საბჯენი და კბილის საპროთეზო მასალა; სახეზე წასასმელად გამოყენებული ნივთიერებები, როგორიცაა ტონალური, მალამოები, პომადა და სხვა.

კონტაქტური ალერგია გამოვლინდება ალერგენის მრავალჯერადად გამოყენები დროს 3-7 დღის განმავლობაში, ზოგჯერ უფრო მოგვიანებით. ალერგენის კონტაქტის ადგილზე ვითარდება რბილი ქსოვილების შეშუპება, შეწითლება, ზოგ შემთხვევაში წვრილბუშტუკოვანი გამონაყარი და სისხლდენა. შეიძლება განვითარდეს წვის შეგრძნება, ეროზია, ლორწოვანი გარსის სიმშრალე და გემოვნების შეცვლა.

მკურნალობა ითვალისწინებს ალერგენის კონტაქტის შეწყვეტას, ანტიალერგიული ღონისძიებების გატარებას, ანთებითი პროცესის თანხლების შემთხვევაში –ანთების საწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებას.

-რეციდიულ-აფთოზური სტომატიტი, ქრონიკული ანთებადი დაავადებაა, რომელსაც ახასიათებს აფთების პერიოდული გამოყრა ლორწოვან გარსზე. გვხვდება ბავშვებსა და მოზარდებში. გამომწვევი მიზეზები დადგენილი არ არის. ფიქრობენ, რომ დაავადების ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს იმუნური სისტემის დაქვეითება. შეიძლება მიმდინარეობდეს მსუბუქად ან მძიმედ.

მსუბუქი ფორმის დროს, 1 სმ ზომის მოწითალო, მომრგვალო ფორმის, მტკივნეული, მკაფიოდ შემოსაზღვრული ერთი, ან ორი ლაქა ჩნდება. რამოდენიმე საათში მისი მფარავი ეპითელი ჩამოიფცქვნება და ვითარდება ეროზია, რომელიც იფარება მონაცისფრი ნადებით. ეს აფთა, მის ქვეშ მდებარე ანთებითი პროცესის შედეგად, ოდნავ წამოწეულია ჯანმრთელი ქსოვილიდან და ძლიერ მტკივნეულია. 3-4 დღეში ნეკროზული მასა სცილდება, ხოლო მომდევნო 3-4 დღეში მთავრდება ეროზიული უბნის ეპითელიზაცია. რამოდენიმე კვირის შემდეგ, ავადმყოფები პირის ღრუში გრძნობენ წვას, რასაც მოჰყვება აფთის რეციდივი. აფთის ლოკალიზაციის ადგილია ლოყის, ტუჩების, ენის წინა მესამედი და გვერდითი ზედაპირი. აფთის ხელშემწყობი ფაქტორია ადგილობრივი ტრავმა, გადაღლა, სტრესი.

მძიმე ფორმის დროს დამახასიათებელია: ყოველთვიური რეციდივი; შეხორცების ვადის გახანგრძლივება; ლორწოვან გარსზე ღრმა, მტკივნეული აფთები; ლორწოვან გარსზე ერთდროულად აფთებისა და წყლულების აღმოცენება. ავადმყოფინ ზოგადი მდგომარეობა დამძიმებულია, ზოგს უყალიბდება ნევროზი.

მკურნალობა კომპლექსურია. ავადმყოფს ენიშნება იმუნიტეტის ასამაღლებელი პრეპარატები.

ადგილობრივად მივმართავთ პირის ღრუს სანაციას, მატრავმირებელი ფაქტორების მოხსნას და ტკივილის გაყუჩებას. ვიყენებთ შეხორცების დამაჩქარებელ საშუალებებს, ფიზიოთერაპიას.

-მედიკამენტოზური სტომატიტი_იგი სამკურნალო საშუალებების უკონტროლო მიღების შედეგია და ხასიათდება პირის ღრუს ლორწოვან გარსიზე ბუშტუკების, ეროზიებისა და წყლულების გაჩენით. დაზიანებული უბანი მტკივნეულია, ავადმყოფს უჭირს ღეჭვა, ყლაპვა, მეტყველების ფუნქციაც კი მოშლილი აქვს.

პირველ რიგში უნდა შეწყდეს გამომწვევი მიღება, ამის შემდეგ ინიშნება: ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებები, ანტიჰისტამინური (ალერგიის საწინააღმდეგო) პრეპერეტები, ვიტამინები, შეხორცების დამაჩქრებელი პრეპარატები.

-კატარული, ეროზიულ-წყლულოვანი სტომატიტი ვითარდება შაქრიანი დიაბეტის დამძიმების ფონზე. ამ დროს სუსტდება ლორწოვანი გარსის წინააღმდეგობის გაწევის უნარი და იწყება ანთებითი პროცესი, რომელიც სწრაფად გადადის ეროზიულ-წყლულოვან ფაზაში, ლორწოვანზე ვითარდება ნახეთქები, ნაპრალები, რაც კიდევ უფრო ამძიმებს პათოლოგიური პროცესის მიდინარეობას.

გარდა ამიას, შაქრიანი დიაბეტის ფონზე ყალიბდება პირის ღრუს დისბაქტერიოზი, რაც სოკოვანი სტომატიტის განვითარებას უწყობს ხელს.

მკურნალობა ტარდება ენდოკრინოლოგთან ერთად, სტოლატოლოგი ატარებს მხოლოდ ადგილობრივ  მკურნალობას.

-სტომატიტი შეიძლება განაპირობოს ჰიპოვიტამინოზმაც.

კატეგორია - სტომატოლოგია
19 ივლისი 2014 05:59
კველა რჰევები მომტონ გაიხარეტ
19 ივლისი 2014 00:20
მყავს 3 წლის გოგონა.ხშირად წოვს მატყუარას.ვცდილობ გადავაჩვიო რაც ჯერჯერობით უშედეგოა.3 დღეა გაუჩნდა თეთრი ნადები ტუჩის შიდა მხარეს.ვფიქრობ სტომატიტია.დღეს უკვე სისხლჩაქცევებიც შევამჩნიე.რას მირჩევთ?
21 აპრილი 2014 19:45
მაქვს ენაზე ხშირი ნახეთქები სტომატიტი და თაბრუს ხვევე სისუსტე თავის ტკივილი ამასთან ხომ არ აქვს კავშირი.
15 აპრილი 2014 22:21
შაბი დაFხვენით და დაიყარეთ სტომატიტზე.ძალიან მალე მოგირჩენთ.
დაამატეთ კომენტარი
*
*
 
სხვა კითხვები