რუბრიკები
ბავშვის აღზრდა
ვაგრძელებთ იმაზე საუბარს, რატომ იტყუებიან ბავშვები და რა ვიღონოთ ამ დროს.

ბავშვს, რომელიც არ არის ჩვეული, წინააღმდეგობა გაუწიოს ნაირფერ ემოციას და აღიაროს ჩადენილი ან თავს გადახდენილი, ძალიან უჭირს სიმართლის თქმა, მისი მნიშვნელობის გაგება. ჰგონია, სიმართლე უფროსებს სჭირდებათ და არა თავად მას. ამიტომ უფროსებმა უნდა მოვინდომოთ და ბავშვს სიმართლის თქმის სურვილი გავუღვიძოთ.

ჩემი შვილი მოზარდია, ვამჩნევ, რომ არაფრის ინტერესი არ აქვს, უნებისყოფოა. რატომ არის, რომ ზოგიერთ ბავშვს არაფრის მიღწევა არ სურს? როგორ გავუღვივოთ მიზანსწრაფვა?

ხშირად გაგვიგონია, რომ მოზარდები უეცრად თავს ანებებენ სწავლას, უხეშად მიმართავენ უფროსებს, არ ითვალისწინებენ მათ რჩევებსა და მოთხოვნებს და არაფრის მიმართ ინტერესსა და მისწრაფებას არ ამჟღავნებენ. ბავშვების მშობლები შფოთავენ, დაბნეულნი ეკითხებიან ერთმანეთს, რა დააკლეს შვილებს: “მას ხომ ყველაფერი საუკეთესო ჰქონდა: სათამაშოები, ტანსაცმელი, კომფორტული პირობები, მოგზაურობა, დასვენება...” საბოლოოდ ყველაფერს საკუთარ თავს აბრალებენ და სვამენ კითხვას: “როგორ აღვზარდოთ ბავშვი, რომ უნებისყოფო და უპასუხისმგებლო პიროვნებად არ ჩამოყალიბდეს?”

ამჟამად ეტიკეტს უწოდებენ ზრდილობის, რაციონალურობისა და კეთილგონიერების ფორმალური წესების ერთობლიობას. ქცევის ელემენტარული წესები ადამიანთა საზოგადოებაში ძველთაგანვე არსებობდა, თუმცა თავად ეტიკეტის ცნება მოგვიანებით, XVII საუკუნეში გაჩნდა. საფრანგეთის მეფის ლუდოვიკო XIV-ის კარზე მიღების დროს სტუმრებს ურიგებდნენ სპეციალურ ბარათებს - ეტიკეტებს, რომლებზეც შესაბამისი ქცევის წესები ეწერა. ჯერ კიდევ მაშინ, 300 წლის წინათ, განისაზღვრა სხვადასხვა ცხოვრებისეულ სიტუაციაში ურთიერთობის ფორმები და შინაარსი, გარეგნული იერსახე და მანერები.

გადაჭარბებული არ იქნება, თუ ვიტყვით, რომ დღეს განსაკუთრებით მწვავედ იჩინა თავი პიროვნების ზნეობრივ კულტურასთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა, რაც ვლინდება ადამიანთა ურთიერთობაში ისეთი მორალური თვისებების გამოვლენისას, როგორებიცაა სიკეთე, მოწყალება, თანაგანცდა, სხვისი გაგების უნარი.


ყველა მშობლისთვის ნაცნობია პერიოდი, როცა მათი შვილი ჩხუბს იწყებს. ჯერ კიდევ გუშინ მშვიდი და თვინიერი პატარა უეცრად ხელს უქნევს მშობლებს, შესაძლოა, დაარტყას კიდეც მათ, თმაც მოქაჩოს. აღარაფერს ვამბობთ საბავშვო მოედანზე თანატოლებთან ჩხუბზე. ყველაზე უარესი კი ის არის, რომ მშობელი დაბნეულია და აღარ იცის, როგორ გადააჩვიოს ბავშვი ჩხუბს, არავითარი ახსნა-განმარტება და დასჯა არ ჭრის. რა ვქნათ? – იბადება ლოგიკური კითხვა.

ვაგრძელებთ საუბარს ბავშვის ცხოვრებაში მათემატიკის ადგილისა და მნიშვნელობის შესახებ. ამ დისციპლინასთან ურთიერთობის პირველ ნაბიჯებზე უკვე ვისაუბრეთ, ახლა კი მეორე მნიშვნელოვან მომენტს - თვლას შევეხებით.

ყველამ იცის, რომ სულ პაწაწინებსაც კი სიამოვნებთ, როცა დედა მათ თითებს ითვლის - ამას ხომ დედის ნაზი შეხება, ტაქტილური კონტაქტი ახლავს თან.

როგორ განვუვითაროთ ბავშვს დამოუკიდებლობა, რათა თავდაჯერებულ პიროვნებად გაიზარდოს? უპირველეს ყოვლისა, მას უნდა მივანიჭოთ თავისუფლება - რასაკვირველია, ნებადართულის ფარგლებში. პატარა ბავშვსაც კი უნდა ჰქონდეს საშუალება, დამოუკიდებლად შეიცნოს სამყარო - სათამაშოებით, ბგერებით, მოვლენებით. მთავარი კი იმის განცდაა, რა შეუძლია პატარას დედის დაუხმარებლად. ეს მას გულწრფელ აღტაცებას ჰგვრის. მაშ ასე, რა შეიძლება ვასწავლოთ ბავშვს ერთ წლამდე?

მშვიდი ძილი აუცილებელია ბავშვის ზრდა-განვითარებისთვის. ძილის დარღვევა ხშირად ორგანიზმში მიმდინარე პათოლოგიური პროცესის მაუწყებელია, მაგრამ თუ პატარა ჯანმრთელია და არავითარი გადახრა არ აღენიშნება, ძილის დარღვევის მიზეზი მთელი დღის განმავლობაში დაგროვილ შთაბეჭდილებებში უნდა ვეძებოთ. როგორ დავეხმაროთ პატარას პრობლემის დაძლევაში? სწორედ ამის შესახებ გვესაუბრება პედიატრი ქეთევან გავაშელი.

ნაჩვენებია მე-1 გვერ 27 - დან