რუბრიკები
ბავშვის ფსიქოლოგია
ყველა დედის ბუნებრივი სურვილია, შვილთან გულღია დამოკიდებულება ჰქონდეს - მართლაც შესანიშნავია, როცა ბავშვი უდიდეს საიდუმლოსაც კი გიმხელთ და მთელი არსებით გენდობათ! სამწუხაროდ, ცხოვრებას ყველაფერში საკუთარი კორექტივები შეაქვს და თქვენც ყოველთვის ვერ ახერხებთ შვილისთვის მიცემული სიტყვის შესრულებას. მაგალითად, თუ ბავშვი შაბათს ავად გახდა, კვირისთვის დაგეგმილი გასეირნების გადადება მოგიწევთ. გეგმა მაშინაც შეიცვლება, თუ უეცრად მივლინებაში მოგიხდათ წასვლა ან სამსახურში რიგგარეშე დავალება მიიღეთ. გასაკვირი არ არის, რომ პატარა ნაწყენი რჩება და ჰგონია, მოატყუეთ - ის ხომ მთელი კვირა ელოდა ამ დღეს...

შესაძლოა თქვათ, რომ არ არის აუცილებელი, ბავშვმა სასკოლო ასაკამდე იცოდეს ისეთი ცნებების მნიშვნელობა, როგორებიცაა “ზემოთ” და “ქვემოთ”, “მარჯვნივ” და “მარცხნივ”.

თუ ასე გგონიათ, ცდებით. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ სივრცითი წარმოდგენა ის საფუძველია, რომელსაც ემყარება უმაღლესი ფსიქიკური პროცესები - აზროვნება, წერა, კითხვა, თვლა. თუ გავითვალისწინებთ, რომ სკოლამდელი ასაკის ბავშვის ტვინი საკმაოდ დინამიკურად ვითარდება, მშობელმა მასთან ურთიერთობას შემეცნებითი დატვირთვაც უნდა მისცეს.

ფსიქოლოგიური კვლევების შედეგების თანახმად, რაც უფრო ნაკლებია ასაკობრივი განსხვავება და-ძმებს შორის, მით უფრო ხშირად და ძლიერად ვლინდება ეჭვიანობა.

სამ წლამდე ასაკის ბავშვები აშკარად გამოხატავენ უკმაყოფილებას. ისინი ცდილობენ, გააბრაზონ პატარა, არ აძლევენ დაძინების საშუალებას, ხმაურობენ, როცა ჩვილი ჭამს... ზოგჯერ რეგრესიის ნიშნებსაც ამჟღავნებენ, თითქოს დაუბრუნდნენ ცხოვრების ადრეულ პერიოდს, როცა ჯერ კიდევ არ შეეძლოთ საკუთარი თავის მომსახურება, ჩვილებივით იქცევიან, ითხოვენ საწოვარას, წყლის ბოთლიდან სმას, ცდილობენ, მოირგონ პამპერსი, შესაძლოა, განზრახ ჩაისვარონ კიდეც ან შუა ოთახში მოშარდონ...

ბოლო ხანს მშობლების ერთ-ერთი მთავარი საფიქრალია, როგორ მოსწყვიტონ პატარა ბავშვი კომპიუტერის ეკრანს. სპეციალისტთა რჩევა მათ ნამდვილად არ აღაფრთოვანებს: პატარა ბავშვი კომპიუტერთან საერთოდ არ უნდა დავსვათ! დიახ, საერთოდ.

როგორ იზრდებოდნენ ბავშვები ადრე
მოდი, სავარძელში ჩავსხდეთ და გავიხსენოთ, როგორი იყო თუნდაც ჩვენი ბავშვობა. წლინახევრამდე ბავშვი ან დედას უჭირავს ხელში, ან მანეჟში, იატაკზე, ეტლში, თავის საწოლში ზის. მის გართობას მთელი ოჯახი ცდილობს.

ბავშვი სკოლაში მიდის. დგება ოჯახისთვის ყველაზე საპასუხისმგებლო პერიოდი. სკოლა უცნობი სამყაროა, რომელიც პატარას უამრავ სიახლეს ჰპირდება: ახალ სოციალურ გარემოს, თანატოლთა ახალ საზოგადოებას, ახალ მეგობრებს, მასწავლებლებს, რომლებისგანაც უამრავ საინტერესო რაიმეს შეიტყობს... ბუნებრივია, მშობლები ღელავენ, იწყება ახალ გარემოსთან შეგუება, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ადაპტაცია, ეს კი ხანგრძლივი პროცესია.

მინდა, ჩემი შვილები თავდაჯერებული, წარმატებული და ბედნიერი ადამიანები დადგნენ, მაგრამ მეშინია, ამაში კომპლექსებმა არ შეუშალოთ ხელი, თავი სხვებზე უარესებად არ მიიჩნიონ. იქნებ მშობლები ჩვენდა უნებურად ვაჯილდოებთ მათ ამ კომპლექსებით?

ფსიქოანალიტიკოსები ამბობენ, რომ ბავშვობაში ყველა განიცდის ძირითად კომპლექსებს, მათ შორის - არასრულფასოვნების კომპლექსსაც, მაგრამ გარემოებათა ხელსაყრელი განვითარებისას ისინი ქრება. ავიღოთ ოიდიპოსის კომპლექსი.

მყავს 7 წლის ვაჟი. მამამისთან განქორწინებული ვარ. ახლა კვლავ ვაპირებ დაქორწინებას. ჩემი საქმრო თბილი და ყურადღებიანი ადამიანია, მაგრამ მაინც მადარდებს, როგორ შეეწყობა ჩემი შვილი მამინაცვალს...

ადამიანები ერთმანეთს ხვდებიან და შორდებიან - ასეთია ცხოვრება - და ახალგაზრდა დედა ბავშვით ხელში მარტო რჩება. მრავალი ქალი თავის ბედნიერებას მსხვერპლად სწირავს შვილის მოჩვენებით სიმშვიდეს, თუმცა ფსიქოლოგებმა დიდი ხანია დაადგინეს, რომ მარტოხელა და უბედურ დედასთან ერთად ცხოვრება უფრო დიდი სტრესია ბავშვისთვის, ვიდრე მამინაცვალთან ურთიერთობისას თავჩენილი პრობლემები, რომელთა მოგვარება სავსებით შესაძლებელია.

დედებსა და მამებს სხვადასხვანაირი მიდგომა აქვთ აღზრდის მიმართ. ზოგჯერ ის, რასაც დედა კრძალავს, მამასთან ნებადართულია, ზოგჯერ კი პირიქითაა - რაც დედას არ აღელვებს, მამას მიუღებლად მიაჩნია და მკაცრად რეაგირებს. რატომ არის ასე? რატომ არიან დედა და მამა ასეთი სხვადასხვანაირები?

მოდი, საუბარი დედისა და მამის გრძნობების აღწერით დავიწყოთ. ამ გრძნობათა ბუნება რადიკალურად განსხვავებულია. არსებობს მოსაზრება, რომ დედის დამოკიდებულება შვილის მიმართ, დედობრივი გრძნობა, გენეტიკურადაა კოდირებული.

ნაჩვენებია მე-2 გვერ 8 - დან