რუბრიკები
ბავშვის ფსიქოლოგია
ერთ-ერთი მთავარი შეკითხვა, რომელსაც ხშირად სვამენ მშობლები, ასე ჟღერს: “როგორ მოვახერხოთ, რომ რამის აკრძალვისას ან მოთხოვნისას ბავშვს არ მივაყენოთ მძიმე ფსიქოლოგიური ტრავმა?” კითხვა სავსებით ნათელი და ბუნებრივია - ხშირად მშობლები ბავშვობისას მიღებულ ტრავმას მოზრდილ ასაკშიც ვერ ივიწყებენ. ბევრი ფსიქოლოგსაც კი მიმართავს საკუთარი თავის საპოვნელად, საკუთარ სურვილებში გასარკვევად. თითქმის ყველა ზრდასრულ ადამიანს აქვს ბავშვობაში განცდილი უასამართლობის, გაუცხოების, უარყოფის საკუთარი ისტორია.

მყავს წლინახევრის შვილი და ერთი წლის დისშვილი. გვინდა, ახალ წელს ერთად შევხვდეთ. იქნებ გვირჩიოთ, როგორი დღესასწული მოვუწყოთ ჩვენს პატარებს, ზედმეტი ხმაური და შთაბეჭდილებები საზიანო ხომ არ იქნება მათთვის?

ახალი წელი ძალიან შთამბეჭდავი მოვლენაა, მაგრამ თუ თქვენი პატარა ერთი წლისა ან წლინახევრისაა, შეგიძლიათ, ხმაურიან ზეიმს თავი აარიდოთ და საახალწლო ატრიბუტებს დასჯერდეთ.

შესაძლოა, პატარა “მატყუარა” კი არ ცრუობდეს, უბრალოდ, ფანტაზიორობდეს. მცირე ასაკის ბავშვები ვერ ამჩნევენ ზღვარს გამონაგონსა და სინამდვილეს, წარმოსახვითსა და რეალურ სამყაროს შორის. უკეთ, მათთვის ორივე “რეალურია”. ასე რომ, თუ თქვენი ბიჭუნა ჰყვება, როგორ ჩავარდა საშინელ საფრთხეში და რა ყოჩაღად დაიძვრინა თავი, ანდა როგორ გადაარჩინა ვიღაც სიკვდილს, ნუ გაკიცხავთ. დაფიქრდით, განა ის ზღაპრები, ძილის წინ რომ ვუკითხავთ, ის საბავშვო ფილმები და მულტფილმები, რომლებსაც ვაყურებინებთ, თავიდან ბოლომდე გამონაგონი არ არის?!

ვიცი, რომ თითოეული მშობლის ცხოვრებაში დგება მომენტი, როცა საჭირო ხდება ბავშვებისთვის არცთუ მარტივ კითხვებზე პასუხის გაცემა. სამი წლის ასაკში ბავშვები უკვე უამრავ კითხვას სვამენ. როგორ ვუპასუხოთ მათ არცთუ მარტივ და ზოგჯერ ძალიან უხერხულ კითხვებს?


დიახ, სამი წლის ბავშვები უამრავ კითხვას სვამენ. მათ ცნობისმოყვარეობას საზღვარი არ აქვს. ისინი მშობლებს ნამდვილ დაკითხვას უწყობენ. ყველაზე პოპულარული კითხვაა: "როგორ გავჩნდი მე?" უნდა ვაღიაროთ, რომ პატარას აქვს უფლება, საკუთარი წარმოშობის შესახებ სიმართლე იცოდეს! წეროსა და კომბოსტოზე ზღაპრების მოყოლა უსამართლოც არის და სახიფათოც.

ჩემი გოგონა გარდატეხის ასაკშია. როგორც ბავშვების უმრავლესობა ამ დროს, ისიც მეტისმეტად კრიტიკულად უდგება საკუთარ გარეგნობას, თითქმის არაფერს ჭამს, გახდომა სურს. მაღელვებს მისი ჯანმრთელობის ამბავი. როგორ გადავარწმუნო?


გარდატეხის ასაკში მოზარდების უმეტესობა სილამაზის მოდურ ეტალონებს ადარებს თავს და, სამწუხაროდ, ხშირად აღმოაჩენს, რომ სასწორი მათ სასარგებლოდ არ იხრება. ზოგიერთი მოზარდი ათას ნაკლს აღმოუჩენს ხოლმე საკუთარ თავს, - რეალურია ისინი თუ გამოგონილი, ამას უკვე აღარ აქვს მნიშვნელობა. ამ პერიოდში მშობლები ძალიან ფრთხილად უნდა იყვნენ, ძალზე ტაქტიანად მისცენ შენიშვნები გარეგნობის თაობაზე.

შემთხვევა განსჯისათვის
ერთმა მაღალმა, ათლეტური აღნაგობის მამაკაცმა ბავშვი კონსულტაციაზე მიიყვანა ჯერ ექიმთან, მერე - ფსიქოლოგთან. ის იქ თავისი სურვილით არ მისულა - პედაგოგებმა აიძულეს. საქმე ის არის, რომ მამამ, სპეციალობით ინჟინერმა, გადაწყვიტა, თავისი 10 წლის ვაჟი გენიოსად აღეზარდა. ბიჭი რვა წლის იყო, როცა მამამ თავის თავში პედაგოგიური მონაცემები აღმოაჩინა და შეუდგა შვილის აღზრდას თავის მიერ შემუშავებული სისტემით. იგი დღედაღამ ამეცადინებდა ბავშვს, ასწავლიდა ლიტერატურათმცოდნეობას, კოსმოსური მედიცინის საფუძვლებს...

ბოლო დროს სათამაშოების მაღაზიებში ასაწყობი სურათები მომრავლდა. ეს თავსატეხები, რომელთა აწყობა ხანგრძლივი და შრომატევადი სამუშაოა, არათუ ბავშვებს, დიდებსაც ძალიან მოსწონთ და სიამოვნებით ჩაუსხდებიან ხოლმე. რამდენად სასარგებლოა ბავშვისთვის ასეთი გასართობი, რამდენად უწყობს ხელს მის განვითარებას?

ჩემს პატარას ძალიან ეშინია ძაღლების. რა შეიძლება იყოს ამის მიზეზი, როგორ დავეხმაროთ ამ შიშის დაძლევაში?


აუცილებლად უნდა გაარკვიოთ შიშის მიზეზი. ბავშვების უმრავლესობას ადრეულ ასაკში შიშები აწუხებს. გარემომცველი სამყარო მათთვის უცნობი, იდუმალი და გაუგებარია. არ იციან, რას უნდა ელოდონ, როგორ ახსნან ირგვლივ მომხდარი მოვლენები. გამოკვლევები ცხადყოფს, რომ ბავშვთა ფობიებს შორის ერთ-ერთი პირველი ადგილი ძაღლის შიშს უკავია.


ნაჩვენებია მე-2 გვერ 6 - დან