რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
მსოფლიო პრობლემა იოდდეფიციტი
მსოფლიო პრობლემა იოდდეფიციტი

ეკოლოგიური მდგომარეობა, რადიაციული გამოსხივება და ჩერნობილის კატასტროფის შედეგები, იოდით ღარიბი მაღალმთიანი რეგიონები - ეს ის ფაქტორებია, რომლებიც ყველაზე ხშირად იწვევს მძიმე პათოლოგიას - ენდემურ ჩიყვს. სადღეისოდ ტერმინი "ენდემური ჩიყვი" "იოდდეფიციტური დაავადებით" შეიცვალა, თუმცა საქმეს ტერმინების ცვლა არ შველის. იოდდეფიციტის პრობლემას ვერც ცალკეული ადამიანები თუ ორგანიზაციები მოაგვარებენ, თუ სახელმწიფომ არ იკისრა მისი აღმოფხვრა. რამდენიმე წლის წინ საქართველოში მოქმედებდა იოდდეფიციტის საწინააღმდეგო სპეციალური პროგრამა, რომელმაც მდგომარეობა საგრძნობლად გააუმჯობესა, თუმცა მიზეზთა გამო ამ პროგრამამ მოქმედება შეწყვიტა. რა არის იოდდეფიციტი, რას იწვევს ის, რა მდგომარეობაა ამ მხრივ საქართველოში და რა გველის მომავალში - ამ და სხვა კითხვებზე გვიპასუხებს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ენდოკრინოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი, კლინიკა "მედელიტის" ენდოკრინოლოგიური სამსახურის ხელმძღვანელი დავით ვირსალაძე.

- ბატონო დავით, რა იწვევს ბუნებაში იოდის უკმარისობას?
- იოდი - ადამიანის ორგანიზმისთვის აუცილებელი ეს მიკროელემენტი - საუკუნეების განმავლობაში მდინარეებმა ნიადაგიდან გამორეცხეს და ზღვებში ჩაიტანეს. აქედან გამომდინარე, მისი ერთადერთი წყარო ზღვები და ოკეანეები, ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები გახლავთ. ზღვებისა და ოკეანეების მიმდებარე ნიადაგებში, ჰაერში, მცენარეებსა და საკვებში იოდი ახლაც მოიპოვება და აქედან ხვდება ის ადამიანის ორგანიზმში. წყალმცენარეების გარდა იოდს არც ერთი ცოცხალი ორგანიზმი არ წარმოქმნის. ძუძუმწოვრებისთვის ამ ქიმიურ ელემენტს უდიდესი მნიშვნელობა აქვს - ის ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონის შემადგენლობაში შედის, ეს ჯირკვალი კი ადამიანისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია. მისი ფუნქციობის გარეშე მდგომარეობა სიცოცხლესთან შეუთავსებელი ხდება. ამიტომ აუცილებელია, ადამიანმა გარემოდან ყოველდღიურად მიიღოს გარკვეული რაოდენობის იოდი. იოდის დეფიციტი უმთავრესად მოსახლეობის იმ ნაწილში შეინიშნება, რომელიც მაღალმთიან რეგიონებში ცხოვრობს. იოდდეფიციტი მხოლოდ საქართველოში არ გვხვდება, ეს მსოფლიო პრობლემაა.


- საქართველოში რომელი რეგიონებია ასეთი?
- მთათუშეთი, სვანეთი, მაღალმთიანი აჭარა, ზემო იმერეთი და კახეთის მთიანეთი. იქაური მოსახლეობისთვის ეს მდგომარეობა ფიზიოლოგიურია. იოდდეფიციტის დროს ორგანიზმში ირთვება მარეგულირებელი მექანიზმები და იოდის ნაკლებობის კომპენსაციისთვის ფარისებრი ჯირკვალი დიდდება. ამ მდგომარეობას იოდდეფიციტურ ჩიყვს უწოდებენ. ეს დაავადება არ გახლავთ, მხოლოდ ფარისებრი ჯირკვლის გადიდებაა იოდდეფიციტის გამო, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ ამას შეიძლება მოჰყვეს ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დარღვევა და მისი დაავადება. უფრო მეტიც: თუ მშობლებს აქვთ ჩიყვი ფუნქციის დარღვევის გარეშე, მათ შეიძლება გაუჩნდეთ ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დარღვევის მქონე ბავშვი.


- როგორ და რა ნიშნებით ვლინდება იოდდეფიციტური დაავადება?
- იოდდეფიციტის დროს, პირველ რიგში, ფარისებრი ჯირკვალი დიდდება. სიმართლე გითხრათ, ჯერ კიდევ გაუგებარია, რით აკომპენსირებს მდგომარეობას ფარისებრი ჯირკვლის გადიდება, როცა ჰორმონის კომპონენტი ორგანიზმს არ მიეწოდება. თუმცა ადამიანს სხვა დამცავი მექანიზმებიც აქვს. მაგალითად, იზრდება ამ დროს ორგანიზმში მოხვედრილი იოდის მარგი ქმედების კოეფიციენტი, მას ორგანიზმი რამდენჯერმე იყენებს. უფრო გასაგებად რომ ავხსნათ, გეტყვით, რომ არაენდემურ კერებში, სადაც იოდი საკმარისადაა და ნორმალური რაოდენობის ჰორმონი გამოიყოფა, იოდი იშლება და ორგანიზმიდან იდევნება, იოდდეფიციტურ კერებში კი იოდი ორგანიზმმა შეიძლება რამდენჯერმე გამოიყენოს. რამდენიმე ხანს ამ გზით ხერხდება მდგომარეობის კომპენსირება. თუმცა ფარისებრი ჯირკვლის ადენოჰიპოფიზით  ჰიპერსტიმულირება,  გარდა ფარისებრი ჯირკვლის გადიდებისა, სხვა

You must have Flash Player installed in order to see this player.
საშიშროებასაც ქმნის. კერძოდ, შეიძლება გაჩნდეს კვანძები, გაიზარდოს მათი რაოდენობა და უფრო მეტიც - კვანძებმა გადაგვარება განიცადოს. თუ პროფილაქტიკური ღონისძიებები დროულად არ ჩატარდა, გამორიცხული არ არის, ადრე თუ გვიან ჰიპოთირეოზიც განვითარდეს. იოდის ნაკლებობა არ იწვევს დაავადებებს, მაგრამ თუ მის ფონზე ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქცია დაქვეითებულია, ანუ ჰიპოთირეოზია განვითარებული, ირღვევა ორგანიზმის ნორმალური ენერგეტიკული ცვლა, ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები, მოსალოდნელია გულ-სისხლძარღვთა და ძვალსახსროვანი სისტემის, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, რეპროდუქციული სისტემის დაზიანება, იმპოტენცია, უნაყოფობა. ბავშვებში იოდდეფიციტის უკიდურესი გამოვლინება კრეტინიზმია, ირთგუნება ზრდა, გონებრივი განვითარება. მოზრდილებს შესაძლოა განუვითარდეთ მიქსედემა, ლორწოვანის შეშუპება... საერთოდ კი,  ჰიპოთირეოზის წამყვანი ნიშნებია ბრადიკარდია, ძილიანობა, ზოგადი სისუსტე და სხვა.



კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
ნორვეგიელი მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ მღელვარება და დეპრესია სიმსივნური პათოლოგიის განვითარებაში მთავარ როლს ასრულებს.
როგორც მეცნიერები აცხადებენ, სექსისთვის საუკეთესოა ის დრო, როდესაც ტესტოსტერონის დონე მაქსიმალურ კონცენტრაციას აღწევს სისხლში. ეს კი გამთენიას 05:48 საათზე მიიღწევა. დიდ ბრიტანეთში მკვლევარებმა ჩაატარეს საინტერესო ექსპერიმენტები, რომელთა შედეგებითაც გაირკვა, რომ
ალბათ, ბევრს გსმენიათ ტელევიზორების ტექნოლოგიური ტერმინების შესახებ, რომლებიც ბოლო წლებში განსაკუთრებით პოპულარული გახდა. მაგრამ რა ვიცითიმ ფუნქციონალურობისა და უპირატესობების შესახებ, რომლებსაც გვთავაზობენ პლაზმური, LCD, LED, 3D და Curved ტელევიზორები?

ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
მაიამის უნივერსიტეტის დიაბეტის კვლევის ცენტრის მეცნიერებმა შაქრიანი დიაბეტი ტიპი-1-ით დაავადებულ პაციენტებს დონორთა კუჭქვეშა ჯირკვლის (პანკრეასის) უჯრედები წარმატებით გადაუნერგეს. ერთი წლის წინ დიაბეტის მძიმე ფორმით დაავადებულ ქალს ლანგერჰანსის კუნძულების უჯრედები გადაუნერგეს ბადექონში,
თუ ადამიანის რაციონში სტაბილურადაა კონსერვანტების შემცველი პროდუქტები, შეიძლება ჰორმონული ფონი დაირღვეს. ექსპერიმენტისას მეცნიერებმა ჰორმონწარმომქმნელი ქსოვილები ყველაზე გავრცელებული სამი კონსერვანტით დაამუშავეს.
პროგესტერონის ძირითადი ეფექტი შფოთვასთან ბრძოლაა. ყველასათვის ცნობილია, რომ ორსულობისას ნერვიულობა არ შეიძლება. ქალებში ყოველი მენსტრუალური ციკლის დროს, ოვულაციის შემდეგ, პროგესტერონის დონე იმატებს.
ადრენალინი გამომუშავდება სტრესის დროს. ზოგი ფიქრობს, რომ ადრენალინის გამოყოფა იწვევს შიშსა და შფოთს, თუმცა ეს ასე არაა. ადრენალინი არ მოქმედებს ფსიქიკაზე. ის იწვევს ფიზიოლოგიურ რეაქციებს:
სტენფორდის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის სპეციალისტებმა შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულთათვის უნიკალური მოწყობილობა შექმნეს. ”ახალი სამაჯურის მომხმარებლები აღარ მოისურვებენ გლუკომეტრთან ურთიერთობას”, – აცხადებენ ავტორები.
მეცნიერები ბროკოლს სუპერპროდუქტად თვლიან. იგი აქვეითებს სისხლში ქოლესტერინის დონეს, აძლიერებს ძვლის ქსოვილს, აუმჯობესებს საკვების მონელებასა და სიმსივნის ზრდასაც კი აფერხებს. კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ ბროკოლი ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის დროსაც შესანიშნავი საშუალებაა.
23 აგვისტო 2017
ამერიკელმა მეცნიერებმა ტვინის ვიზუალიზაციის მეთოდის გამოყენებით ჩატარებული კვლევის 46 034 მონაცემი გააანალიზეს. ქალებს ტვინის აქტივობა უფრო მაღალი აღმოაჩნდათ, ვიდრე მამაკაცებს. კერძოდ, მნიშვნელოვნად უფრო აქტიური იყო კონცენტრაციასთან, იმპულსური ქცევის კონტროლთან, განწყობასთან და ღელვასთან დაკავშირებული უბნები.
13 მარტი 2017
ალკოჰოლის ხშირი მოხმარება ჯანმრთლობისთვის მავნებელია, თუმცა დღესასწაულებზე სასმელზე უარის თქმა ზოგჯერ შეუძლებელია. დღესასწაულებისთვის მომზადებაა საჭირო. რამდენიმე დღით ადრე, იოდშემცველი პროდუქტების მიღებაა რეკომენდებული (ზღვის კომბოსტო, ზღვის თევზი, ზღვის პროდუქტები, ფეიხოა).
სპეციალისტები დიდხანს მუშაობას არ გვირჩევენ. ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის მეცნიერთა განცხადებით, ადამიანები, რომლებიც ბევრს მუშაობენ, გულის უკმარისობის სერიოზულ საფრთხეს იქმნიან. ისინი იმავდროულად ინსულტისა და დემენციის განვითარების რისკჯგუფშიც არიან.
ოქსფორდის უნივერსიტეტის მეცნიერების აზრით, ძალიან ბევრი ძილი ისევე მავნებელია, როგორც უძილობა. დამტკიცებულია, რომ ცხრა საათზე მეტი ხანგრძლივობის ძილი ღამის კოშმარებს იწვევს. ასეთი ხანგრძლივობისას, ადამიანი დროის დიდი ნაწლს სწრაფი ძილის ფაზაში ატარებს.
ქრონიკული მწეველები მავნე ჩვევის მიტოვების შემთხვევაში ხშირად ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ვერ შეიგრძნობენ ორგანიზმის ზოგადი მდგომარეობის გაუმჯობესებას. ამის მიზეზი ის გახლავთ, რომ მოწევის გამო წლების განმავლობაში ორგანიზმში დაგროვილი მავნე ნივთიერებები (ტოქსინები) უმალ არ გამოძევდება.