რუბრიკები
ოჯახის მკურნალი
კითხვა-პასუხი
როგორ იცავს კანონი მოქალაქეთა ინტელექტუალურ საკუთრებას
როგორ იცავს კანონი მოქალაქეთა ინტელექტუალურ საკუთრებას

რუბრიკას უძღვება "ოჯახის მკურნალის" ექსპერტი სამართლებრივ საკითხებში, იურისტი და ჟურნალისტი ირინე ღლონტი.


ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი სამოქალაქო სამართლის ერთ-ერთი ნაწილია. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში იგი შეტანილია მეოთხე წიგნად. მოქმედი სამოქალაქო კოდექსი საქართველოს პარლამენტმა 1997 წლის 26 ივნისს მიიღო, 1999 წლის 22 ივნისს კი მიღებულ იქნა კანონი "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ", რომლის შესაბამისადაც ხორციელდება საავტორო უფლებების წარმოშობა, საავტორო ქონებრივი და პირადი არაქონებრივი უფლებების, აგრეთვე მათი მომიჯნავე ზოგიერთი უფლების დაცვა და სხვა.

ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტების მიღების შემდეგ მათში არაერთი ცვლილება და დამატება შევიდა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მეოთხე წიგნიდან ამოღებულია ყველა მუხლი - 1019-დან 1100-მდე (საფუძველი: საქართველოს პარლამენტის 1999 წლის 22 ივნისის #2114 კანონი). არაერთი ცვლილებაა შეტანილი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ კანონშიც. ამჯერად ინფორმაციას სწორედ ამ ცვლილებების გათვალისწინებით მივაწვდით დაინტერესებულ მკითხველს და ვუპასუხებთ რედაქციაში მოსულ მათ შეკითხვებს, რომლებიც საავტორო უფლებების წარმოშობის, ნაწარმოების დეპონირების, ავტორობის პრეზუმფციის, თანაავტორობის, აუდიოვიზუალურ და სამსახურებრივ ნაწარმოებებზე საავტორო უფლებების, კომპიუტერულ პროგრამებსა და მონაცემთა ბაზაზე ქონებრივი უფლებების განხორციელების სამართლებრივი ნორმების განმარტებას და სხვა მნიშვნელოვან საკითხებს ეხება. საქართველოს კანონი "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ" არეგულირებს იმ საავტორო ქონებრივ და პირად არაქონებრივ უფლებებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, რომლებიც წარმოიშობა მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებთა შექმნისა და გამოყენების დროს (საავტორო უფლებები); სამართლებრივად აწესრიგებს შემსრულებლის, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის დამამზადებლისა და მაუწყებლობის ორგანიზაციის საავტორო უფლებების მომიჯნავე უფლებებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს (შემდგომში - მომიჯნავე უფლებები) და მონაცემთა ბაზის დამამზადებლის უფლებებთან დაკავშირებულ საკითხებს. იმისათვის, რომ მკითხველი სრულყოფილად გაერკვეს "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ" კანონის არსში, ვფიქრობთ, აუცილებელია, უპირველესად მას ზუსტი ინფორმაცია მივაწოდოთ კანონში გამოყენებულ ტერმინთა მნიშვნელობაზე:


ავტორი - ფიზიკური პირი, რომლის ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგადაც შეიქმნა ნაწარმოები;


აუდიოვიზუალური ნაწარმოები - ნაწარმოები, რომელიც შედგება თანამიმდევრული გამოსახულებებისაგან ხმის თანხლებით ან/და უამისოდ, ქმნის მოძრაობის შთაბეჭდილებას და შეიძლება აღქმულ იქნეს მხედველობით ან/და სმენით. აუდიოვიზუალურ ნაწარმოებს მიეკუთვნება კინემატოგრაფიული და სხვა ნაწარმოებები, რომლებიც გამოხატულია კინემატოგრაფიის ანალოგიური საშუალებებით (ტელე-, ვიდეო-, დიაფილმები და სხვა);


აუდიოვიზუალური ნაწარმოების დამამზადებელი (პროდიუსერი) - ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელმაც თავის თავზე აიღო ინიციატივა და იკისრა პასუხისმგებლობა ასეთი ნაწარმოების დამზადებისათვის; თუ არ არსებობს საწინააღმდეგო დასაბუთება, აუდიოვიზუალური ნაწარმოების დამამზადებ-ლად მიიჩნევა ის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის სახელი ან დასახელებაც სათანადო წესით აღნიშნულია ნაწარმოებზე;


საჯარო გაცნობა - ნებისმიერი მოქმედება (გამოქვეყნების გარდა), რომლის შედეგადაც უშუალოდ ან ტექნიკური საშუალებით ნაწარმოები, შესრულება, ფონოგრამა, ვიდეოგრამა, მაუწყებლობის ორგანიზაციის გადაცემა ან მონაცემთა ბაზა საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომი გახდა;


გამოცემა - ავტორის, საავტორო ან მომიჯნავე უფლებების სხვა მფლობელის, მონაცემთა ბაზის დამამზადებლის თანხმობით ნაწარმოების, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის ან მონაცემთა ბაზის ასლების სამოქალაქო ბრუნვაში გაშვება გაყიდვის ან გაქირავების ანდა ნაწარმოების, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის ან მონაცემთა ბაზის ასლებზე საკუთრების ან მფლობელობის სხვა ფორმით გადაცემის გზით იმ რაოდენობით, რომელიც აკმაყოფილებს საზოგადოების გონივრულ მოთხოვნებს;


გაქირავება - ნაწარმოების ან მომიჯნავე უფლების ობიექტის ორიგინალის ან

You must have Flash Player installed in order to see this player.
ასლის ხელმისაწვდომობა დროის განსაზღვრულ პერიოდში სარგებლობისათვის მოგების მიღების მიზნით;


ვიდეოგრამა - გამოსახულებათა თანამიმდევრობის ჩანაწერი რაიმე ობიექტური ფორმით, ხმის თანხლებით ან უამისოდ;


ვიდეოგრამის დამამზადებელი (პროდიუსერი) - ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელმაც თავის თავზე აიღო ინიციატივა და იკისრა პასუხისმგებლობა გამოსახულებათა თანამიმდევრობის პირველი ჩანაწერის ხმის თანხლებით ან უამისოდ განხორციელებისათვის; თუ არ არსებობს საწინააღმდეგო დასაბუთება, ვიდეოგრამის დამამზადებლად მიიჩნევა ის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის სახელი ან/და დასახელებაც სათანადო წესით აღნიშნულია ვიდეოგრამაზე ან/და მის ფუტლარზე;


კაბელით გადაცემა - საზოგადოების მიერ მიღების მიზნით ხმის ან/და გამოსახულების გადაცემა სადენით, ოპტიკური ბოჭკოს ან სხვა ანალოგიური საშუალებით;


კაბელით ხელახალი გადაცემა - სადენით ან საჰაერო გზით, სატელიტური კავშირის ჩათვლით, საზოგადოებისთვის განკუთვნილი ტელე- და რადიოპროგრამების საწყისი გადაცემის ერთდროულად, შეუწყვეტლად და შეუკვეცავად ხელახალი გადაცემა კაბელით ან მიკროტალღური სისტემის მეშვეობით;


კომპიუტერული პროგრამა - ინსტრუქციათა ერთობლიობა სიტყვების, კოდების, სქემების ან მანქანით წაკითხვადი სხვა ფორმით, რომელიც საშუალებას იძლევა აამოქმედოს კომპიუტერი განსაზღვრული შედეგების მისაღწევად. ტერმინი მოიცავს კომპიუტერული პროგრამის დიზაინის მოსამზადებელ მასალას;


ეთერში გადაცემა - საზოგადოების მიერ მიღების მიზნით ხმის ან/და გამოსახულების გადაცემა უსადენო კავშირგაბმულობით, მათ შორის, თანამგზავრის მეშვეობით (თანამგზავრი - ყველა თანამგზავრი, რომელიც მუშაობს ტელესაკომუნიკაციო წესების შესაბამისად საზოგადოებისათვის მისაწოდებელი სამაუწყებლო სიგნალებისათვის განკუთვნილ სიხშირეთა დიაპაზონში; თანამგზავრის მეშვეობით გადაცემა - მაუწყებლობის ორგანიზაციის კონტროლისა და პასუხისმგებლობის პირობებში პროგრამების მატარებელი სიგნალების მიღება; საზოგადოებისათვის განკუთვნილი პროგრამები მიიღება კავშირის უწყვეტი ჯაჭვის სახით - ზევით სატელიტისა და ქვევით დედამიწის მიმართულებით); კოდირებული სიგნალების გადაცემა წარმოადგენს ეთერში გადაცემას, თუ დეკოდირების საშუალებები საზოგადოებას მიეწოდება საეთერო მაუწყებლობის ორგანიზაციის მიერ ან მისი თანხმობით;



კომენტარი არ გაკეთებულა
კომენტარი
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას,სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
რეგულარულ ვარჯიშს რომ უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ორგანიზმის ჯანმრთელობის, ნერვული სისტემის განმტკიცების, ახალგაზრდობის შენარჩუნებისა და სიცოცხლის გახანგრძლივებისთვის, ყველამ კარგად იცის. ვარჯიშის მოყვარულ ფიზიკურად აქტიურ პირებს ბევრ გამორჩეულ ნიშანთან ერთად კუნთოვანი სისტემა და კანიც უფრო ჯანსაღი აქვთ.
ყველაზე პოპულარულ გამოგონებულ ექიმ გრეგორი ჰაუსს თავად აქვს ჯანმრთელობის პრობლემები. ის წამალდამოკიდებულია.
ფრანგი დიეტოლოგის, პიერ დუკანის მიერ შემუშავებული ცილოვანი დიეტა, რომელიც "დუკანის დიეტის" სახელითაა ცნობილი, ისევე, როგორც მთელ მსოფლიოში, საქართველოშიც ძალზედ პოპულარულია. დუკანის დიეტის მეორე, ანუ "მონაცვლეობის" ფაზაში აუცილებელია დღეში 2 სუფრის კოვზი შვრიის ქატოს მიღება.
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
4 თებერვალს სავაჭრო ცენტრ "თბილისი მოლში" ჟურნალ "ოჯახის მკურნალის" საქველმოქმედო აქცია გაიმართა.
სიღატაკის ტრაგედია ყოველთვის შემზარავია; თუმცა, როცა სიღატაკეს მძიმე ავადმყოფობა და სიკვდილიც მოსდევს, ეს უკვე ცის ჩამოქცევაა და იმედებიც კვდება.
ახალი წლის წინა დღეებში, რედაქციის კარი ტირილით თვალებდასიებულმა ხანშიშესულმა ქალმა შემოგვიღო. რომ არ გასჭირვებოდა, ახალი წლის წინ ატირებულს რედაქციაში რა უნდოდა…
ქალი კაცობრიობის უმშვენიერესი ნაწილია, სიცოცხლის საწყისი, სიყვარულისა და ბედნიერების წყარო, რომელსაც სითბო, მზრუნველობა, სინაზე სჭირდება; ოჯახის ბურჯი, ხშირად - აქტიური და საქმიანი, წარმატებული. ქალის ფენომენთან შეუთავსებელია ისეთი ცნებები, როგორებიცაა ძალადობა, მძიმე სოციალური პირობების გამო დათრგუნვა, უსამართლო და უხეში მოპყრობა, დამცირება, თუმცა ეს ყველაფერი სამწუხარო რეალობაა.

საქართველოს ორგანულ კანონში, “საქართველოს შრომის კოდექსში”, ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შემდეგ, 2013 წლის 4 ივლისიდან, დამსაქმებელსა და დასაქმებულს უფლება მიეცათ, წინასწარი ნებართვის გარეშე შექმნან გაერთიანებები ან გაწევრდნენ სხვა გაერთიანებებში. დამსაქმებელთა გაერთიანებას და დასაქმებულთა გაერთიანებას უფლება აქვთ, შეიმუშაონ საკუთარი წესდება და რეგლამენტი, შექმნან მართვის ორგანოები, აირჩიონ წარმომადგენლები და წარმართონ თავიანთი საქმიანობა. ორგანული კანონი მათვე ანიჭებთ უფლებას, შექმნან ფედერაციები და კონფედერაციები და გაერთიანდნენ მათთან. ყოველ ასეთ გაერთიანებას (ფედერაციას ან კონფედერაციას) შეუძლია, შეუერთდეს დამსაქმებელთა საერთაშორისო გაერთიანებას და დასაქმებულთა საერთაშორისო გაერთიანებას.

რუბრიკას უძღვება "ოჯახის მკურნალის" ექსპერტი სამართლებრივ საკითხებში, იურისტი და ჟურნალისტი ირინე ღლონტი.

(გაგრძელება. დასაწყისი იხ. “ოჯახის მკურნალი”, N2)

რა შემთხვევაშია ვალდებული დასაქმებული შეასრულოს ზეგანაკვეთური სამუშაო ანაზღაურების გარეშე და არის თუ არა ახალ კოდექსში მითითებული, დასაქმებულთა რომელი კატეგორიის მუშაობაა აკრძალული ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე? დროის რა მონაკვეთში მუშაობა მიიჩნევა ზეგანაკვეთურ სამუშაოდ და როგორი წესით ანაზღაურდება იგი? თუ თქვენთვის ცნობილია, იქნებ ისიც განგვიმარტოთ, როგორ იყო მოწესრიგებული ზეგანაკვეთური მუშაობის ანაზღაურების გაცემა ადრე მოქმედი კანონით?

17 მარტი 2017
ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად ხილისა და ბოსტნეულის მიღება აუცილებელია. ლონდონის სამეფო კოლეჯის მეცნიერების მიერ ჩატარებული კვლევის მონაცემების გაანალიზების შედეგად აღმოჩნდა, რომ ვაშლი, მსხალი, ციტრუსები, მწვანე ფოთლოვანი ბოსტნეული ამცირებს გულის შეტევის, ინსულტის, კიბოსა და უეცარი სიკვდილის რისკს.
14 მარტი 2017
ბრიტანელმა მეცნიერებმა დაასახელეს დიდი რაოდენობით ცხიმის შემცველი ექვსი პროდუქტი, რომელიც ყველამ უნდა მიირთვას, მათაც კი, ვისაც სიმსუქნე აწუხებს. დიეტოლოგები ირწმუნებიან, რომ ამ პროდუქტებში შემავალი ცხიმები მეტად სასარგებლოა ორგანიზმისთვის და რაციონალურად გამოყენების შემთხვევაში სხეულის მასის მატებაზე გავლენას არ ახდენს.
ბევრი უჩივის ხველას, ყელის სიმშრალეს, თვალებიდან ცრემლდენას, რაც ბალიშის ბინადარი ტკიპის ცხოველმყოფელობის პროდუქტებზე ალერგიის სიმპტომების გამომწვევი შეიძლება გახდეს. როგორც ცნობილია, კანის მილიონობით მკვდარი უჯრედი, ყოველდღიურად ხვდება თეთრეულზე. ამ უჯრედებით იკვებება მტვრის ტკიპა.
ახალი კვლევით სოკოს საოცარი თვისებები დადასტურდა. მეცნიერების აზრით, სოკოები აძლიერებენ ნეირონების ზრდას, რითაც დემენციისა და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარებას აფერხებენ. ზოგიერთი საკვებად ვარგისი და სამკურნალო სოკო შეიცავს ბიოაქტიურ ნივთიერებებს, რომელიც ტვინს ანთებითი პროცესებისგან იცავს.
გაცხიმოვნება იმდენად აზიანებს ტვინს, რომ მეხსიერების გასაუმჯობესებელი ვარჯიშებიც კი უეფექტო ხდება. ჩვეულებრივ, აღნიშნული ტიპის ვარჯიშები მეტად ეფექტურია 65 წელს გადაცილებულ პირებთან, რომელთათვისაც ნეირონთა აქტივობის შენარჩუნება მეტად აუცილებელია.