რუბრიკები
როგორ იცავს კანონი მოქალაქეთა ინტელექტუალურ საკუთრებას
როგორ იცავს კანონი მოქალაქეთა ინტელექტუალურ საკუთრებას

რუბრიკას უძღვება "ოჯახის მკურნალის" ექსპერტი სამართლებრივ საკითხებში, იურისტი და ჟურნალისტი ირინე ღლონტი.


ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი სამოქალაქო სამართლის ერთ-ერთი ნაწილია. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში იგი შეტანილია მეოთხე წიგნად. მოქმედი სამოქალაქო კოდექსი საქართველოს პარლამენტმა 1997 წლის 26 ივნისს მიიღო, 1999 წლის 22 ივნისს კი მიღებულ იქნა კანონი "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ", რომლის შესაბამისადაც ხორციელდება საავტორო უფლებების წარმოშობა, საავტორო ქონებრივი და პირადი არაქონებრივი უფლებების, აგრეთვე მათი მომიჯნავე ზოგიერთი უფლების დაცვა და სხვა.

ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტების მიღების შემდეგ მათში არაერთი ცვლილება და დამატება შევიდა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მეოთხე წიგნიდან ამოღებულია ყველა მუხლი - 1019-დან 1100-მდე (საფუძველი: საქართველოს პარლამენტის 1999 წლის 22 ივნისის #2114 კანონი). არაერთი ცვლილებაა შეტანილი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ კანონშიც. ამჯერად ინფორმაციას სწორედ ამ ცვლილებების გათვალისწინებით მივაწვდით დაინტერესებულ მკითხველს და ვუპასუხებთ რედაქციაში მოსულ მათ შეკითხვებს, რომლებიც საავტორო უფლებების წარმოშობის, ნაწარმოების დეპონირების, ავტორობის პრეზუმფციის, თანაავტორობის, აუდიოვიზუალურ და სამსახურებრივ ნაწარმოებებზე საავტორო უფლებების, კომპიუტერულ პროგრამებსა და მონაცემთა ბაზაზე ქონებრივი უფლებების განხორციელების სამართლებრივი ნორმების განმარტებას და სხვა მნიშვნელოვან საკითხებს ეხება. საქართველოს კანონი "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ" არეგულირებს იმ საავტორო ქონებრივ და პირად არაქონებრივ უფლებებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, რომლებიც წარმოიშობა მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებთა შექმნისა და გამოყენების დროს (საავტორო უფლებები); სამართლებრივად აწესრიგებს შემსრულებლის, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის დამამზადებლისა და მაუწყებლობის ორგანიზაციის საავტორო უფლებების მომიჯნავე უფლებებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს (შემდგომში - მომიჯნავე უფლებები) და მონაცემთა ბაზის დამამზადებლის უფლებებთან დაკავშირებულ საკითხებს. იმისათვის, რომ მკითხველი სრულყოფილად გაერკვეს "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ" კანონის არსში, ვფიქრობთ, აუცილებელია, უპირველესად მას ზუსტი ინფორმაცია მივაწოდოთ კანონში გამოყენებულ ტერმინთა მნიშვნელობაზე:


ავტორი - ფიზიკური პირი, რომლის ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგადაც შეიქმნა ნაწარმოები;


აუდიოვიზუალური ნაწარმოები - ნაწარმოები, რომელიც შედგება თანამიმდევრული გამოსახულებებისაგან ხმის თანხლებით ან/და უამისოდ, ქმნის მოძრაობის შთაბეჭდილებას და შეიძლება აღქმულ იქნეს მხედველობით ან/და სმენით. აუდიოვიზუალურ ნაწარმოებს მიეკუთვნება კინემატოგრაფიული და სხვა ნაწარმოებები, რომლებიც გამოხატულია კინემატოგრაფიის ანალოგიური საშუალებებით (ტელე-, ვიდეო-, დიაფილმები და სხვა);


აუდიოვიზუალური ნაწარმოების დამამზადებელი (პროდიუსერი) - ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელმაც თავის თავზე აიღო ინიციატივა და იკისრა პასუხისმგებლობა ასეთი ნაწარმოების დამზადებისათვის; თუ არ არსებობს საწინააღმდეგო დასაბუთება, აუდიოვიზუალური ნაწარმოების დამამზადებ-ლად მიიჩნევა ის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის სახელი ან დასახელებაც სათანადო წესით აღნიშნულია ნაწარმოებზე;


საჯარო გაცნობა - ნებისმიერი მოქმედება (გამოქვეყნების გარდა), რომლის შედეგადაც უშუალოდ ან ტექნიკური საშუალებით ნაწარმოები, შესრულება, ფონოგრამა, ვიდეოგრამა, მაუწყებლობის ორგანიზაციის გადაცემა ან მონაცემთა ბაზა საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომი გახდა;


გამოცემა - ავტორის, საავტორო ან მომიჯნავე უფლებების სხვა მფლობელის, მონაცემთა ბაზის დამამზადებლის თანხმობით ნაწარმოების, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის ან მონაცემთა ბაზის ასლების სამოქალაქო ბრუნვაში გაშვება გაყიდვის ან გაქირავების ანდა ნაწარმოების, ფონოგრამის, ვიდეოგრამის ან მონაცემთა ბაზის ასლებზე საკუთრების ან მფლობელობის სხვა ფორმით გადაცემის გზით იმ რაოდენობით, რომელიც აკმაყოფილებს საზოგადოების გონივრულ მოთხოვნებს;


გაქირავება - ნაწარმოების ან მომიჯნავე უფლების ობიექტის ორიგინალის ან ასლის ხელმისაწვდომობა დროის განსაზღვრულ პერიოდში სარგებლობისათვის მოგების მიღების მიზნით;


ვიდეოგრამა - გამოსახულებათა თანამიმდევრობის ჩანაწერი რაიმე ობიექტური ფორმით, ხმის თანხლებით ან უამისოდ;


ვიდეოგრამის დამამზადებელი (პროდიუსერი) - ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელმაც თავის თავზე აიღო ინიციატივა და იკისრა პასუხისმგებლობა გამოსახულებათა თანამიმდევრობის პირველი ჩანაწერის ხმის თანხლებით ან უამისოდ განხორციელებისათვის; თუ არ არსებობს საწინააღმდეგო დასაბუთება, ვიდეოგრამის დამამზადებლად მიიჩნევა ის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის სახელი ან/და დასახელებაც სათანადო წესით აღნიშნულია ვიდეოგრამაზე ან/და მის ფუტლარზე;


კაბელით გადაცემა - საზოგადოების მიერ მიღების მიზნით ხმის ან/და გამოსახულების გადაცემა სადენით, ოპტიკური ბოჭკოს ან სხვა ანალოგიური საშუალებით;


კაბელით ხელახალი გადაცემა - სადენით ან საჰაერო გზით, სატელიტური კავშირის ჩათვლით, საზოგადოებისთვის განკუთვნილი ტელე- და რადიოპროგრამების საწყისი გადაცემის ერთდროულად, შეუწყვეტლად და შეუკვეცავად ხელახალი გადაცემა კაბელით ან მიკროტალღური სისტემის მეშვეობით;


კომპიუტერული პროგრამა - ინსტრუქციათა ერთობლიობა სიტყვების, კოდების, სქემების ან მანქანით წაკითხვადი სხვა ფორმით, რომელიც საშუალებას იძლევა აამოქმედოს კომპიუტერი განსაზღვრული შედეგების მისაღწევად. ტერმინი მოიცავს კომპიუტერული პროგრამის დიზაინის მოსამზადებელ მასალას;


ეთერში გადაცემა - საზოგადოების მიერ მიღების მიზნით ხმის ან/და გამოსახულების გადაცემა უსადენო კავშირგაბმულობით, მათ შორის, თანამგზავრის მეშვეობით (თანამგზავრი - ყველა თანამგზავრი, რომელიც მუშაობს ტელესაკომუნიკაციო წესების შესაბამისად საზოგადოებისათვის მისაწოდებელი სამაუწყებლო სიგნალებისათვის განკუთვნილ სიხშირეთა დიაპაზონში; თანამგზავრის მეშვეობით გადაცემა - მაუწყებლობის ორგანიზაციის კონტროლისა და პასუხისმგებლობის პირობებში პროგრამების მატარებელი სიგნალების მიღება; საზოგადოებისათვის განკუთვნილი პროგრამები მიიღება კავშირის უწყვეტი ჯაჭვის სახით - ზევით სატელიტისა და ქვევით დედამიწის მიმართულებით); კოდირებული სიგნალების გადაცემა წარმოადგენს ეთერში გადაცემას, თუ დეკოდირების საშუალებები საზოგადოებას მიეწოდება საეთერო მაუწყებლობის ორგანიზაციის მიერ ან მისი თანხმობით;



კომენტარი არ გაკეთებულა
ამ კატეგორიის სხვა სტატიები
"ვაკეში ირ.აბაშიძის ქუჩაზე ქირავდება თონე, მუშაობს ბ/აირზე,...
"იყიდება პაბი ვილსი, მუშაობს 1996 წლიდან, ბარი...
"ცემენტი, ქვიშა, ხრეში, გაჯი, წებო ცემენტი, აგური,...